0 212 652 15 44
Çalışma Saatlerimiz
Hafta İçi 09.00 - 18.00

Etkin Pişmanlık Ceza İndirimi Nedir?

Etkin pişmanlık, kişinin işlediği suçtan dolayı özgür iradesiyle sonradan pişman olması, suç teşkil eden fiilin meydana getirdiği olumsuzlukları gidermesi ve ceza adaletine olumlu davranışlarıyla katkı sunması halinde atıfet hükümlerinin uygulanmasını sağlayan bir ceza hukuku kurumudur. (Not:Bu tanım yalnızca adli suçlar için geçerlidir). Kişinin etkin pişmanlık göstermesi halinde suçun niteliğine göre ceza indirimi veya cezalandırılmaması sonucu ortaya çıkar. Bu uygulama halk arasında etkin pişmanlık yasası olarak da bilinmektedir. Fakat, etkin pişmanlık yasasından kastedilen şey çoğunlukla bazı suçlardan sonra ceza indirimini düzenleyen TCK hükümleridir.

Ceza indirimi, TCK (Türk Ceza Kanunu)’da farklı nedenlerle uygulanabilen hem bir cezanın bireyselleştirilmesi hem de bir atıfet (af) kurumudur. Biz, bu yazımızda bir cezanın affı kurumu olarak etkin pişmanlık ve ceza indirimi kurumlarından bahsedeceğiz.

Etkin Pişmanlık Nedeniyle Ceza İndiriminden Nasıl ve Ne Şekilde Yararlanılır?

TCK (Türk Ceza Kanunu) sisteminde iki yöntemle etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanarak ceza indirimi almak mümkündür:

Birinci yöntem, yargılanan kişinin, soruşturma veya kovuşturma aşamalarında suç ortaklarını, suça yardım edenleri, azmettirenleri savcılığa veya mahkemeye bildirerek suçun ortaya çıkmasını ve suç faillerinin cezalandırılmasını temin etmesiyle etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanarak ceza indirimi almasıdır.

İkinci yöntem, işlenen suç nedeniyle mağdurun uğradığı zararın aynen geri verme veya tazmin etme suretiyle giderilmesi halinde sanığın etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanarak ceza indirimi almasıdır.

Kimler Etkin Pişmanlıktan Ceza İndiriminden Yararlanabilir?

Etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanacak kişi, suça azmettiren, suç teşkil eden fiili doğrudan işleyen veya yardım eden kişilerden biri olabilir. Önemli olan verilen bilgiyle suçun aydınlatılması, suçun işlenmesine katılanların cezalandırılmasının temini veya varsa mağdurun uğradığı zararın giderilmesidir.

Etkin pişmanlık nedeniyle ceza indirimi, ancak kanunda açık hüküm varsa uygulanabilir. Fail, pişman olarak suç ortaklarının yakalanmasını sağlamış veya suçun meydana getirdiği olumsuzlukları gidermiş olmasına rağmen işlenen suç ile ilgili kanunda ceza indirimi uygulanacağına dair açık bir hüküm yoksa, failin ceza indiriminden yararlanması mümkün değildir. Etkin pişmanlık ceza indirimi hükümlerinin uygulanabileceği suçlar ile uygulanamayacağı bazı suç tiplerine aşağıda değinilmiştir.

Etkin Pişmanlık Halinde Ceza İndirim Oranı Nedir?

TCK, yargılanan kişinin suç teşkil eden fiil hakkında yaptığı açıklamayı veya fiilin kimler tarafından işlendiğine dair bilgiyi hangi aşamada verdiğine göre ceza indirimi yapmaktadır. İşlenen suçun niteliğine ve vehametine göre indirim oranı belirlenmektedir. TCK, çoğu zaman etkin pişmanlık halinde uygulanacak indirimin en üst sınırını belirleyerek hakimin, TCK’nın belirlediği bu üst sınırı aşmamak kaydıyla cezada indirim yapmasını öngörmüştür. Örneğin, bir suç ile ilgili kanunda “yarısına kadar indirilir” ibaresi varsa, hakim olayın özelliğine göre yarısı kadar değil, örneğin 1/3 oranında indirim yapabilecektir. Yani, kanunun ceza indirimi için üst sınır belirlediği durumlarda hakim bu sınırı geçemeyecek, fakat sınırın altında indirim oranı uygulayabilecektir.

Etkin pişmanlık nedeniyle hangi suçlarda ne oranda ceza indirimi yapılabileceğine her suç için ayrı ayrı aşağıda değinilecektir.

Etkin Pişmanlık Ceza İndirimi Hangi Suçlarda Uygulanır?

Etkin pişmanlık kurumu, hem suçun aydınlatılması hem ortaya çıkarılamayan faillerin yakalanarak cezalandırılması hem de bilgiyi verenin kısmi olarak affedilmesini sağlayan bir ceza hukuku enstrümanıdır. TCK’da çok sayıda suç için etkin pişmanlık nedeniyle ceza indirimi öngörülmüştür. Her suç için bir ceza avukatı tarafından ayrı ayrı değerlendirme yapılması en sağlıklı yöntem olacaktır. Bu makalemizde etkin pişmanlık açısından önemli bulduğumuz suçlara yer verdiğimizden, makalede analiz edilmemiş diğer suç tipleri için bir Ceza avukatı ile görüşünüz.

TCK, aşağıdaki bazı suçlarda “Etkin Pişmanlık Nedeniyle Ceza İndirimi” uygulanmasını düzenlemiştir:

Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma Suçu ve Etkin Pişmanlık (TCK md.110)

Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu, doğrudan kişi özgürlüğünü hedef alan bir suçtur. Bu nedenle etkin pişmanlık hükümleri nedeniyle indirimden yararlanmak ancak mağdurun özgürlüğünün kısıtlanmasına fail tarafından son verilmesiyle mümkün hale gelir.

TCK, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu (TCK md. 109). işleyen failin, bu suç nedeniyle soruşturma başlamadan mağdurun şahsına zararı dokunmaksızın onu kendiliğinden güvenli bir yere bırakması halinde, 2/3’ne kadarı oranında ceza indiriminden yararlanmasını öngörmüştür.

Yağma Suçu (Gasp Suçu) ve Etkin Pişmanlık Ceza İndirimi (TCK 168/1-3)

Yağma (gasp) suçu, cebir ve tehditle işlenen bir suç olduğundan mağdurda büyük bir yıkım yaratır. Bu nedenle, olayın ortaya çıkarılması ve faillerin cezalandırılması için etkin pişmanlık hükümlerine yer verilmiştir.

Yağma suçunu teşkil eden fiili işleyen kişinin, mahkemede dava açılmadan önce mağdurun zararını gidermesi veya suçu birlikte işlediği kişileri, azmettireni, yardım edeni açıklaması halinde yağma suçunda ½ oranına kadar indirim yapılır. Örneğin, yağma suçunun nitelikli şeklinde 10 yıl ceza alabilecek bir fail, ½ oranında etkin pişmanlık ceza indirimi ve takdiri indirimden yararlandığı takdirde toplamda 4 yıl 2 ay hapis cezası alacaktır.

Gasp suçunu işleyen kişi, mahkemede dava açıldıktan sonra fakat hüküm verilmeden önce söz konusu bilgileri verir veya zararı giderirse yargılamanın bu aşamasında 1/3 oranında indirimden yararlanır.

Suç konusu malın kısmen geri verilmesi veya kısmen tazmin edilmesi halinde ceza indirimi uygulanabilmesi için mağdurun indirime rıza göstermesi gerekir.

Mahkemede hüküm verildikten sonra etkin pişmanlık nedeniyle ceza indiriminden yararlanılamaz.

Dolandırıcılık Suçu Etkin Pişmanlık ve Ceza İndirimi (TCK 168/1-2)

Dolandırıcılık suçu, hile ve desise ile mağdurun kandırılarak malvarlığı değerlerinin elinden alınması nedeniyle meydana gelir. Özellikle nitelikli dolandırıcılık suçu, mağdurlara büyük ekonomik zararlar vermektedir. Dolandırıcılık suçunun meydana getirdiği zararlar giderildiği takdirde etkin pişmanlık nedeniyle ceza indirimi mümkündür.

Dolandırıcılık suçu nedeniyle oluşan zarar giderildiğinde ceza indirimi aşağıdaki gibi uygulanır:

  • Fail, mahkemede dava açılmadan önce yani savcılık aşamasında, suça ilişkin bilgi verir ve suçu birlikte işlediği kişileri, azmettireni, yardım edeni açıklarsa veya mağdurun uğradığı zararı tazmin ederse, suça ilişkin cezada 2/3 oranına kadar ceza indirimi yapılır.

  • Fail, mahkemede dava açıldıktan sonra, fakat hüküm verilmeden önce suça ilişkin bilgi verir veya mağdurun uğradığı zararı tazmin ederse kendisi hakkında 1/2 oranına kadar ceza indirimi yapılır.

Hırsızlık Suçu Nedeniyle Etkin Pişmanlık ve Ceza İndirimi (TCK 168/1-2)

Hırsızlık suçu, gasp suçunun daha hafif halidir. Yani, yağma suçundan farklı olarak fail başkasına ait malı alırken mağdura cebir ve şiddet uygulamamaktadır. Bu suç da doğrudan malvarlığı değerlerini hedeflediğinden, zararın giderilmesi halinde faile ceza indirimi uygulanır.

Hırsızlık suçu nedeniyle oluşan zarar giderildiğinde ceza indirimi aşağıdaki gibi uygulanır:

  • Fail, mahkemede dava açılmadan önce yani savcılık aşamasında, suça ilişkin bilgi verir ve suçu birlikte işlediği kişileri, azmettireni, yardım edeni açıklarsa veya mağdurun uğradığı zararı tazmin ederse, suça ilişkin cezada 2/3 oranına kadar ceza indirimi yapılır.

  • Fail, mahkemede dava açıldıktan sonra, fakat hüküm verilmeden önce suça ilişkin bilgi verir veya mağdurun uğradığı zararı tazmin ederse kendisi hakkında 1/2 oranına kadar ceza indirimi yapılır.

Örneğin, nitelikli hırsızlık suçunda 2 yıl ceza alabilecek bir sanık, mahkemede dava açıldıktan fakat hüküm verilmeden önce mağdurun uğradığı zararı giderirse etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanır, cezasından ½ oranında indirim yapıldığında takdiri indirimle birlikte cezası toplam 10 aya inebilir.

Hırsızlık suçunda, malın değerinin az olması veya hırsızlığı yapanın zorunlu ihtiyacını karşılamak için fiili işlemiş olması halinde failin cezasından indirim yapılabileceği gibi faile ceza verilmeyebilir. Ayrıca hırsızlık suçunda, hırsızlık konusu mal üzerinde suçu işleyenin de ortaklığı varsa veya bir alacağı tahsil amacıyla yapılmışsa ceza indirimi uygulanarak 2 aydan 1 yıla kadar hapis veya adli para cezasına hükmedilir.

Güveni Kötüye Kullanma Suçu Nedeniyle Etkin Pişmanlık ve Ceza İndirimi (TCK 168/1-2)

Güveni Kötüye Kullanma Suçu, failin, kendisine tevdi edilen malvarlığı değerlerini tevdi amacının dışında kendisine veya başkasına menfaat sağlama amacıyla kullanması yoluyla oluşur.

Güveni kötüye kullanma suçu nedeniyle oluşan zarar giderildiğinde ceza indirimi aşağıdaki gibi uygulanır:

  • Fail, mahkemede dava açılmadan önce yani savcılık aşamasında, suça ilişkin bilgi verir ve suçu birlikte işlediği kişileri, azmettireni, yardım edeni açıklarsa veya mağdurun uğradığı zararı tazmin ederse, suça ilişkin cezada 2/3 oranına kadar ceza indirimi yapılır.

  • Fail, mahkemede dava açıldıktan sonra, fakat hüküm verilmeden önce suça ilişkin bilgi verir veya mağdurun uğradığı zararı tazmin ederse kendisi hakkında 1/2 oranına kadar ceza indirimi yapılır.

Mala Zarar Verme Suçu Etkin Pişmanlık ve Ceza İndirimi (TCK 168/1-2)

Mala zarar verme suçu, doğrudan malvarlığına yönelik bir suç olduğundan etkin pişmanlık nedeniyle ceza indiriminin uygulanması gereken en temel suçlardandır. Güveni kötüye kullanma suçu nedeniyle oluşan zarar giderildiğinde ceza indirimi aşağıdaki gibi uygulanır:

  • Fail, mahkemede dava açılmadan önce yani savcılık aşamasında, suça ilişkin bilgi verir ve suçu birlikte işlediği kişileri, azmettireni, yardım edeni açıklarsa veya mağdurun uğradığı zararı tazmin ederse, suça ilişkin cezada 2/3 oranına kadar ceza indirimi yapılır.

  • Fail, mahkemede dava açıldıktan sonra, fakat hüküm verilmeden önce suça ilişkin bilgi verir veya mağdurun uğradığı zararı tazmin ederse kendisi hakkında 1/2 oranına kadar ceza indirimi yapılır.

Örneğin, mala zarar verme suçunun nitelikli halinin işlenmesi nedeniyle 1 yıl ceza alabilecek sanık, dava açılmadan önce, yani soruşturma aşamasında bilgi verir veya zararı giderirse cezası takdiri indirimle birlikte 3 ay 10 güne kadar inebilir.

Malvarlığı değerlerine karşı işlenen tüm suçlarda, suç konusu malın kısmen geri verilmesi veya zararın kısmen tazmin edilmesi halinde ceza indirimi uygulanabilmesi için mağdurun indirime rıza göstermesi gerekir. Mahkemede hüküm verildikten sonra etkin pişmanlık nedeniyle ceza indiriminden yararlanılamaz.

Malvarlığı Değerlerine Karşı Bazı Suçların Akrabalar Arasında İşlenmesi ve Ceza İndirimi

Mala Zarar Verme Suçu, Hırsızlık Suçu, Dolandırıcılık Suçu, Güveni Kötüye Kullanma Suçu gibi malvarlığı değerlerine karşı işlenen suçların akrabalar arasında işlenmesi halinde etkin pişmanlık dışında, ayrıca şahsi cezasızlık hükümleri nedeniyle ceza indirimi mümkün olabileceği gibi faile hiç ceza verilmemesi de sözkonusu olabilir (TCK 167/1-2).

Yukarıdaki tüm suçların; a-) Eşlerden biri aleyhine işlenmesi halinde, b-) Üstsoy veya altsoy ile bu derecede kayın hısımları aleyhine işlenmesi halinde, c-) Aynı konutta birlikte yaşayan kardeşlerden biri aleyhine işlenmesi halinde fail hakkında cezaya hükmolunamaz.

Yukarıdaki tüm suçların, haklarında ayrılık kararı verilmiş eşler, aynı konutta yaşamayan kardeşler, amca, dayı, hala, teyze, yeğen veya ikinci dereceye kadar kayın hısımları arasında işlenmesi halinde ilgili akraba hakkında şikayet üzerine 1/2 oranında ceza indirimi yapılır.

Kullanmak için Uyuşturucu Satın Alma, Satma, Kabul Etme, Uyuşturucu Madde Bulundurma ve Kullanmak Suçlarında Etkin Pişmanlık ve Ceza İndirimi (TCK md. 192)

Uyuşturucu madde ticareti veya imali suçu işleyen şahıs, suç, resmi kurumlar tarafından öğrenilmeden diğer suç ortaklarını ve uyuşturucu maddelerin saklandığı yeri veya imal edildiği yeri yetkili mercilere bildirirse, suç ortakları veya uyuşturucu madde yakalandığı takdirde hakkında cezaya hükmolunmaz. Görüldüğü üzere TCK bu suçlarda soruşturma öncesine gitmiş, daha soruşturma başlamadan failin etkin pişmanlık göstermesi halinde cezalandırılmamasının yolunu açmıştır.

Kullanmak için uyuşturucu madde satın alma, kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçlarında da sanık uyuşturucu maddeyi nerden, kimden, ne şekilde aldığını resmi makamlar öğrenmeden önce bildirirse, uyuşturucu maddenin veya faillerin yakalanmasını kolaylaştırdığı takdirde hakkında ceza verilmez.

Yukarıda belirttiğimiz suçlar ortaya çıktıktan sonra, yani resmi makamlar haber aldıktan sonra, bu suçların ortaya çıkmasına ve suçları işleyenlerin yakalanmasına gönüllü olarak yardım eden kişiler hakkında yardımın niteliğine göre etkin pişmanlık hükümleri gereği ¼ ile ½ oranında ceza indirimi yapılır.

Uyuşturucu madde kullanan kişi hakkında satın alma, kullanma veya bulundurma suçlarından soruşturma başlatılmadan önce resmi makamlara başvurup tedavi edilmesini isterse yine hakkında cezaya hükmolunmaz.

Hakaret Suçu ve Etkin Pişmanlık Ceza İndirimi

Hakaret suçunda etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanabileceği bir kanun hükmü yoktur. Ancak bazı koşulların gerçekleşmesi halinde hakaret suçunda ceza indirimi almak mümkündür. Hakaret suçu, hakaret edilen kişinin haksız bir fiiline karşılık işlenmişse fail hakkında 1/3’üne kadar ceza indirimi yapılabileceği gibi olayın özelliğine göre faile hiçbir ceza verilmemesi de mümkündür.

Hakaret Suçu, hakarete uğrayan kişinin faile karşı işlediği kasten yaralama fiiline tepki olarak işlenmişse faile ceza verilmez.

Hakaret suçu karşılıklı işlenmişse olayın özelliğine göre her iki tarafa veya taraflardan birine 1/3 oranında indirim yapılabileceği gibi ceza verilmemesi de mümkündür.

TCK md. 299’da düzenlenen cumhurbaşkanına hakaret suçu, özel bir hakaret suçu olup bu suç nedeniyle etkin pişmanlık ceza indirimi hükümleri uygulanmaz.

Bilişim Suçları ve Etkin Pişmanlık

Bilişim Suçları, bilgisayar, tablet, cep telefonu, pos makinası gibi araçlar kullanılarak elektronik ortamda işlenen suçlardır.

Bilişim suçları arasında yalnızca TCK md.245/5’teki başkasının banka veya kredi kartının rızası dışında kullanılması suçunda etkin pişmanlık nedeniyle ceza indirimi mümkündür. Mağdurun uğradığı zarar soruşturma aşamasında giderilirse verilecek cezada 2/3’üne kadar ceza indirimi yapılır. Mağdurun uğradığı zarar kovuşturma aşamasında, yani dava açıldıktan sonra giderilirse etkin pişmanlık nedeniyle 1/2 oranında ceza indirimi indirilir.

Darbeye Teşebbüs Suçu (Hükümete Karşı Suç) ve Etkin Pişmanlık (TCK md. 312)

Darbeye teşebbüs suçu (darbe suçu), TCK md. 312’de “hükümete karşı suç” başlığıyla, TCK md. 311’de “yasama organına karşı suç” başlığıyla ve TCK md. 309’da “anayasayı ihlal” suçu olmak üzere üç suç halinde düzenlenmiştir. Darbeye teşebbüs suçunun cezası, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıdır. Maddelere göre, cebir ve şiddet kullanarak Türkiye Cumhuriyeti yasama organının, hükümetinin veya anayasal düzeninin ortadan kaldırılmasına teşebbüs eden kimse, hem darbeye teşebbüs suçundan hem de işlediği her suçtan ayrı ayrı cezalandırılacaktır. Örneğin, darbeye teşebbüs suçunun işlenmesi sırasında herhangi bir kimsenin vücut bütünlüğüne zarar verilmesi halinde, fail kasten adam yaralama veya kasten adam öldürme suçu nedeniyle ayrıca cezalandırılacaktır.

Darbeye teşebbüs suçu açısından etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması mümkün değildir. Örgüt üyesi, kurucusu veya yöneticisi hakkında uygulama alanı olan TCK md. 221 darbeye teşebbüs suçu açısından uygulanamaz.

Zimmet Suçu ve Etkin Pişmanlık Ceza İndirimi (TCK 248. Madde)

Zimmet suçu, kamu görevlisinin zilyedliği kendisine verilen veya koruma ve gözetimine bırakılan malı kendisinin veya başkasının zimmetine geçirmesi ile oluşur.

Zimmet suçu etkin pişmanlık hükümleri TCK md. 248’de düzenlenmiştir. Kanuna göre, soruşturma başlamadan önce, yani daha savcılık öğrenmeden zimmete geçirilen mal iade edilir veya kamunun uğradığı zarar giderilirse verilecek cezanın 2/3’ü indirilir. Yani 6 yıl ceza alabilecek bir failin cezası, etkin pişmanlık ceza indirimi ile 2 yıla inecektir.

Zimmet suçu ile ilgili soruşturma başlamasına rağmen henüz dava açılmadan zimmete geçirilen mal iade edilir veya zarar giderilirse, verilecek ceza 1/2 oranında indirilir.

Zimmet suçu işlendiği iddiasıyla dava açıldıktan sonra, fakat hüküm verilmeden önce etkin pişmanlık gerçekleşirse sanığa verilecek cezanın 1/3’ü indirilir.

Rüşvet Suçu ve Etkin Pİşmanlık Ceza İndirimi (TCK md. 254)

Rüşvet suçu, kamu görevlisinin görevi kapsamına giren bir işi yapması veya yapmaması için menfaat sağlanması veya vaad edilmesiyle oluşur. Rüşvet suçu, hem rüşveti alanın hem de rüşveti verenin cezalandırılmasını gerektiren çok failli bir suçtur.

Rüşveti alan veya almak için anlaşan kamu görevlisi, soruşturma makamları rüşvet suçu işlendiğini öğrenmeden önce, rüşvet konusu şeyi soruşturmaya yetkili makamlara teslim eder ve durumu haber verirse etkin pişmanlık hükümleri gereği hakkında ceza verilmez. Aynı şekilde rüşvet veren veya vermek için anlaşan kişi de durumu soruşturmaya yetkili makamlar öğrenmeden önce haber verirse etkin pişmanlık hükümleri hakkında ceza verilmez.

Rüşvet alan ve veren dışında, rüşvet suçuna katılan (örneğin, rüşvete aracı olan kişiler) diğer kişilerin ekin pişmanlık duyarak durumdan soruşturma makamlarını haberdar etmesi halinde, rüşvet suçu nedeniyle haklarında cezaya hükmedilmez.

Soruşturma makamları suçu öğrendikten sonra ve yabancı kamu görevlilerine rüşvet veren kişi hakkında etkin pişmanlık sebebiyle ceza indirimi hükümleri uygulanamaz.

İrtikap Suçu ve Etkin Pişmanlık Ceza İndirimi

İrtikap suçu, kamu görevlisinin herhangi bir kimseyi, görevinin sağladığı nüfuzu kötüye kullanarak yarar sağlamaya veya yarar sağlama konusunda vaatte bulunmaya zorlamasıyla oluşur. İrtikap kelime anlamı itibariyle yiyicilik anlamına gelir.

İrtikap suçu, etkin pişmanlık sebebiyle ceza indirimi olmayan suçlardaındır. Ancak, sağlanan menfaatin değeri ve mağdurun ekonomik durumu gözetilerek irtikap suçunu işleyen kişiye verilecek cezada, 1/2 oranında ceza indirimi yapılabilir.

İftira Suçu ve Etkin Pişmanlık Ceza İndirimi (TCK md. 269)

İftira suçu, failin, işlemediğini bildiği halde bir kimse hakkında soruşturma başlatılması veya idari bir yaptırım uygulanması için hukuka aykırı bir fiil isnat etmesiyle meydana gelir.

İftira suçu işleyen kişinin, iftira atılan kişi hakkında adli veya idari soruşturma başlamadan önce iftirasından dönmesi halinde hakkında hükmedilecek cezadan 4/5 oranında ceza indirimi uygulanır.

İftira suçu işleyen kişinin, iftira atılan hakkında soruşturma başladıktan sonra, fakat dava açılmadan önce iftirasından dönemesi halinde hakkında verilecek cezada, 3/4 oranında etkin pişmanlık nedeniyle ceza indirimi uygulanır.

İftira suçu nedeniyle dava açıldıktan sonra, fakat hüküm verilmeden önce iftiradan dönülmesi halinde verilecek cezada 2/3 oranında ceza indirimi yapılır.

İftira suçu nedeniyle hüküm verildikten sonra, fakat hüküm infaza verilmeden önce iftiradan dönülmesi halinde verilecek cezada 1/2 nispetinde ceza indirimi yapılır.

İftira suçu sebebiyle verilen mahkumiyet hükmünün infazına başlandıktan sonra, iftiradan dönülmesi halinde verilecek cezada 1/3 oranında ceza indirimi yapılır.

İftira suçunun oluşmasına neden olan fiil mağdur hakkında sadece idari yaptırım kararı uygulanmasını gerektiriyorsa, iftira suçu nedeniyle mağdur hakkında idari yaptırım kararı uygulanmadan önce iftiradan dönülürse faile verilecek cezada 1/2 oranında, idari yaptırım kararı uygulandıktan sonra iftiradan dönülürse 1/3 oranında ceza indirimi yapılır.

Tehdit Suçu, Şantaj Suçu, Konut Dokunulmazlığını İhlal Suçu ve Etkin Pişmanlık Ceza İndirimi

Şantaj Suçu, Tehdit Suçu ve konut dokunulmazlığını ihlal suçu açısından etkin pişmanlık hükümleri veya ceza indirimi gerektiren özel bir düzenleme kanunda mevcut değildir. Bu nedenle bu suçlarda etkin pişmanlık hükümleri uygulanamaz.

Etkin Pişmanlık Ceza İndirimi ve Zararın Giderilmesi Yöntemi

Sanık, suç nedeniyle mağdura verdiği maddi zararı gidermelidir. Mağdura zararın giderilmesi teklif edildiği halde, mağdur zararın karşılığı olan parayı veya eşyayı almayı kabul etmezse, yargılamayı yapan mahkeme doğrudan ödeme yeri belirlemelidir. Sanık, mahkemenin belirlediği ödeme yerine parayı ödediği veya belirlenen teslim yerine eşyayı teslim ettiği takdirde, sanığa etkin pişmanlık nedeniyle ceza indirimi hükümleri uygulanmalıdır (Yargıtay 2. Ceza Dairesi - 2014/20956 karar).

Ceza İndirimi ve Denetimli Serbestlik Uygulaması

Ceza indirimi, maddi ceza hukukuna ilişkindir. Yani, etkin pişmanlık nedeniyle ceza indirimi mahkemenin verdiği kararda doğrudan ceza indirimi yapmasıyla ilgilidir. Denetimli Serbestlik Yasası ise cezanın infazı ile ilgilidir. Denetimli serbestlik, mahkumiyet kararından sonra cezanın infazı aşamasında “iyi halli” hükümlüye sağlanan bir şartlı tahliye kurumudur.

Etkin Pişmanlık Ceza İndiriminden Kaç Kez Yararlanılabilir?

Etkin pişmanlık ceza indirimi, yukarıda açıkladığımız koşulların gerçekleşmesi, yani zararın giderilmesi veya suç ortaklarının açıklanması kaydıyla her suç için ayrı ayrı yararlanılabilecek bir kurumdur. İşlenen suçun sayısına bağlı olmadan sanık ceza indiriminden her olay için ayrı ayrı yararlanır.

Sabıkalı Kişiler Etkin Pişmanlık Hükümlerinden Yararlanabilir mi?

Yargılanan kişinin etkin pişmanlıktan yararlanmak için gerekli koşulları yerine getirmesi yeterlidir. Kişinin daha önce sabıkalı olması etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmasına engel değildir.

Etkin pişmanlık nedeniyle ceza indirimi, birçok suçun ortaya çıkmasına ve suç faillerinin yakalanmasına hizmet ettiği için önemli bir ceza hukuku kurumu olarak kabul edilmektedir.

Fakat, tüm suçlar açısından böyle bir kurumu uygulamak toplumsal dokuyu bozabilir. Etkin pişmanlık yoluyla ceza indirimi uygulaması, maddi gerçeğe ulaşmayı sekteye uğratabileceği gibi yanlış kişilere ceza verilmesine de yol açabilir. Bu nedenle etkin pişmanlık hükümleri uygulanırken suç ve ceza siyaseti toplumun sorunlarına göre belirlenmelidir.


Avukat Baran Doğan Hukuk Bürosu

Paylaş
Read more!