0 212 652 15 44
Çalışma Saatlerimiz
Hafta İçi 09.00 - 18.00

Mala Zarar Verme Nedir?

Mala zarar verme, başkasına ait bir malın yıkılması, tahrip edilmesi, yok edilmesi veya kirletilmesidir. Mala zarar verme suçu, başkasına ait malvarlığına zarar vermeye dönük hukuka aykırı müdahaleleri cezalandırmak amacıyla ihdas edilmiştir. Mala zarar verme suçu ile malvarlığı değerleri korunmak istendiğinden, bu suç “Malvarlığına Karşı Suçlar” bölümünde TCK md. 151-152 arasında düzenlenmiştir.

Mala Zarar Verme Suçu Şikayet Süresi

Suçun basit şekli en temel şekli, yani en az cezayı gerektiren şeklidir. Bu suçun basit şekli şikayete tabidir. Suçun mağduru şikayet hakkını faili ve fiili öğrenmesinden itibaren 6 ay içinde kullanmalıdır.

Suçun nitelikli halleri ise daha büyük bir hukuki menfaati ihlal ettiği için daha ağır cezayı gerektiren şeklidir. Bu suçun nitelikli şekilleri şikayete tabi değildir. Yani, mağdur şikayetçi olmasa bile savcılık tarafından suç kendiliğinden 8 yıllık dava zamanaşımı süresi içinde soruşturulabilir.

Mala Zarar Verme Suçunun Unsurları

Mala zarar verme suçu ile mülkiyet hakkı korunmaktadır. Suçun konusu menkul bir mal olabileceği gibi gayrimenkul bir mal da olabilir. Yani, mağdurun cep telefonu, gözlüğü, arabası gibi menkul mallarına veya evi, arsası gibi taşınmaz mallarına zarar verilmesi hallerinde bu suç oluşur.

Mala zarar verme suçu genel kast ile işlenebilen bir suçtur. Failin mala zarar verme fiilini gerçekleştirirken özel bir amaçla hareket edip etmemesinin bir önemi yoktur.

Mala zarar verme, seçimlik hareketlerle işlenebilen bir fiildir. Mala zarar verme fiilinin kaç farklı şekilde icra edilebileceği sınırlı bir şekilde TCK md. 151’de ifade edilmiştir. Kanunda sınırlı bir şekilde sayılan eylemler dışında bu suç işlenemez.

TCK’ya göre mala zarar verme suçu, 6 farklı şekilde işlenebilir:

Malı Bozarak veya Kullanılmaz Hale Getirmek Suretiyle

Her malın bir kullanım amacı vardır. Mal, kullanım amacını veya özgülendiği hizmeti yerine getirdiği müddetçe bir değere sahiptir. Fail, icra ettiği fiili ile malın niteliğini değiştirir veya mal özgülendiği fonksiyonu yerine getiremez hale gelirse malın bozulması, kullanılamaz hale getirilmesi suretiyle mala zarar verme suçu meydana gelir.

Yıkmak Suretiyle Mala Zarar Verme

Bir malın yıkılması, malın bünyesinde ciddi değişiklikler meydana getirilmesi anlamına gelir. Yıkmak fiiliyle, malın bünyesinde malı bozmaktan daha büyük bir değişiklik meydana gelmesi kastedilmiştir. Mesela, mağdura ait bir barakanın yıkılması veya evinin dış duvarının yıkılması yıkmak suretiyle bu fıkradaki suç işlenmiş olur.

Tahrip Etme Suretiyle Mala Zarar Verme

Bir mal kendisinden beklenen yararı ancak fiziksel özellikleri ve fonksiyonu ile yerine getirebilir. Malın tahrip edilmesi fiziksel özelliklerini kaybetmesine neden olur. Bir malı tahrip etmek demek, o malı kırıp dökmek, talan ve harap etmektir. Örneğin, mağdura ait evin camlarının kırılması, evin tahrip edilmesi suretiyle suçun oluşumuna vücut verilmesi anlamına gelmektedir.

Yok Etme Suretiyle Mala Zarar Verme Suçu

Yıkılan, bozulan veya kullanılmaz hale getirilen bir mal tekrar tamir edilip fonksiyonu kazandırılabilir. Ancak failin icra ettiği fiil nedeniyle bazen malın tamir edilmesi olanağı ortadan kalkar. Malın yeniden onarılmasını veya kullanılmasını imkansız hale getirecek şekilde ve yoğunlukta işlenen fiil, yok etme suretiyle mala zarar verme suçunu oluşturur.

Kirletmek Suretiyle Mala Zarar Verme Suçu

Kirletmek dışındaki tüm fiiller malın bütünlüğünü ortadan kaldıran, malın kullanılmasını zorlaştıran veya malı kullanılmaz hale getiren fiillerdir. Mala zarar verme fiili bazen eşyanın bütünlüğüne veya fiziksel yapısına zarar vermez. Ancak eşyanın “kirletilmiş” olması nedeniyle eski hale getirilmesi çaba ve masraf gerektirir. Malın kirletilmesi halinde kirletmek suretiyle mala zarar verme suçu oluşur.

Sahipli Hayvanın Öldürülmesi Suretiyle Mala Zarar Verme Suçu

Maalesef, TCK uygulamasında sahipli hayvanlar mal olarak kabul edilmektedir. TCK md. 151/2’ye göre sahipli bir hayvanı haklı bir gerekçe olmadan öldüren kişi mala zarar verme suçu hükümlerine göre cezalandırılacaktır.

Mala Zarar Verme Suçunun Cezası

Suçun Basit Şekli (TCK md.151)

Suçun basit şeklinden kastedilen şey yukarıda açıklanan fiillerin özel mülkiyete tabi normal bir mal aleyhine işlenmesidir. Mala zarar verme suçu, basit şekliyle işlendiğinde sanığa 4 aydan 3 yıla kadar hapis cezası veya adli para cezası verilir. Suçun basit şeklinde hakim ya hapis cezası ya da adli para cezası verecektir. Her iki yaptırım aynı anda uygulanamaz.

Suçun Nitelikli Şekli (TCK md.152)

Mala zarar verme suçunun nitelikli halleri, zarar verilen eşyanın niteliğinden dolayı cezanın ağırlaştırılmasını gerektirir. Suçun;

  • Kamu kurumlarına ait eşya hakkında,

  • Doğal afetlere karşı korumaya özgülenmiş eşya hakkında,

  • Dikili ağaç, fidan veya bağ çubuğu hakkında,

  • Sulamaya yarayan veya içme suyu tesisatı hakkında,

  • Siyasi Partilerin veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının mülkiyetinde veya kullanımında olan eşya hakkında,

  • Grev ve lokavt hallerinde işçilerin veya işverenlerin veya sendikaların mülkiyetinde veya kullanımında bulunan eşya hakkında,

  • Kamu görevlisinden görevinden dolayı öç almak amacıyla

işlenmesi halinde fail 1 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

Failin yakarak, yakıcı veya patlayıcı madde kullanarak, toprak kaymasına, çığ, sel veya taşkına sebep olma yoluyla, radyasyona maruz bırakarak, nükleer, biyolojik veya kimyasal silah kullanarak suçu işlemesi halinde suçun basit ve nitelikli halinin cezası bir kat arttırılır.

Mala Zarar Verme Suçu ve Etkin Pişmanlık

Etkin pişmanlık, işlediği fiilin olumsuz sonuçlarını gideren faile uygulanan bir ceza indirimi nedenidir. Suç nedeniyle etkin pişmanlık gösteren faile TCK md. 168 gereği ceza indirimi uygulanması gerekir:

  • Fail, suçu tamamlamasına rağmen henüz hakkında dava açılmamışsa, yani savcılık fail hakkında soruşturma açmasına rağmen henüz iddianameyi mahkemeye vermemişse, zararın bu aşamada giderilmesi halinde failin cezasının 2/3’üne kadarı yargılamayı yapan mahkeme tarafından indirilebilir. Örneğin, mağdurun arabasının camlarını kıran fail, camın bedelini hakkında dava açılmadan önce mağdura öderse bu orandaki ceza indiriminden yararlanacaktır.

  • Bu malvarlığı suçu nedeniyle etkin pişmanlık, fail hakkında dava açıldıktan sonra fakat hüküm verilmeden önce gösterilirse, yani zarar giderilirse, failin cezasından 1/2 oranında indirim yapılır.

Mala Zarar Verme Suçu Şahsi Cezasızlık ve Ceza İndirimi

Mala zarar verme suçu ile ilgili şahsi cezasızlık halleri de vardır (TCK md.167/1). Suça ilişkin şahsi cezasızlık halleri şunlardır:

  • Eşlerden biri diğer eş aleyhine bu suçu işlediğinde (eşler hakkında ayrılık kararı verilmemiş olması gerekir),

  • Üstsoy veya altsoyunun veya bu derecede kayın hısımlarından birinin veya evlat edinen veya evlatlık aleyhine işlenirse,

  • Aynı konutta beraber yaşayan kardeşlerden biri aleyhine işlenirse

suçu işleyen akraba aleyhine ceza verilemez.

Mala zarar verme suçu hükümleri arasında akrabalık ilişkileri de bir ceza indirimi nedeni olarak düzenlenmiştir. Buna göre;

  • Bu suçların, haklarında ayrılık kararı verilmiş olan eşlerden birinin, aynı konutta beraber yaşamayan kardeşlerden birinin, aynı konutta beraber yaşamakta olan amca, dayı, hala, teyze, yeğen veya ikinci derecede kayın hısımlarının zararına olarak işlenmesi halinde suç şikayete tabidir; şikayet edilirse ilgili akraba hakkında verilecek ceza yarı oranında indirilir.

Mala Zarar Verme Suçu Yargıtay Kararları


  • Hırsızlık suçunun konusunu oluşturan araca çalındıktan sonra zarar verilmesi halinde, ayrıca sanığa mala zarar verme suçundan ceza verilemez. Sanık polisin takibi sonucu yakalandığından suça konu araç ve cep telefonunun iade edilmesi nedeniyle TCK 168. madde çerçevesinde etkin pişmanlık indirimi uygulanamaz (Yargıtay 2. Ceza Dairesi – Esas No: 2013/31868, Karar No: 2014/23837, Tarih: 20.10.2014).

  • Sanık sahipli köpeğe ateş ederek öldürmüştür. Köpeğin sahibi sanığa dönük ‘sen bu köpeği öldüremezsin” demiştir. Sanık sahipli hayvanı öldürdüğünden TCK 151/2 gereği mala zarar verme suçu ve TCK 29. madde gereği haksız tahrik indirimi uygulanarak cezalandırılmalıdır (Yargıtay 15. Ceza Dairesi – Esas No: 2012/15976, Karar No: 2013/10257, Tarih: 3.6.2013).

  • Komşu mülk sahibinin ağaçları sanığın bahçesine kadar taşmıştır. Sanık komşusunu uyarmış, taşan ağaç dallarına ilişkin önlem alınmayınca tüm taşan ağaç dallarını kesmiştir. Medeni Kanun 740. madde mülkiyetin taşkın kullanımına sınırlama getirmiştir. Sanık mülk sahibini uyarmasına rağmen gerekli önlemler mülk sahibi tarafından alınmamıştır. Bu nedenle sanığın mala zarar verme suçu hükümleri gereği cezalandırılması usul ve yasaya aykırıdır (Yargıtay 9. Ceza Dairesi – Esas No: 2012/33, Karar No: 2012/12011, Tarih: 2.11.2012).

  • Vakıfbank ATM cihazlarına sanık tarfından zarar verilmiştir. Şikayetçi banka, ticari faaliyet yürüten bir anonim şirkettir. Bir kamu bankası olmadığı için ATM cihazı kamu malı sayılamaz. Bankanın yürüttüğü faaliyet kar etmeyi hedeflediği için ATM cihazı konulması kamu hizmeti olarak da değerlendirilemez. Bu nedenle nitelikli mala zarar verme suçunu düzenleyen TCK 152/1-a maddesi uygulanamaz, sanık suçun basit halinden TCK 151/1 maddesi gereği cezalandırılmaldır (Yargıtay 9. Ceza Dairesi – Esas No: 2012/903, Karar No: 2012/11338, Tarih: 16.10.2012).

  • Ziraat Bankası kamu bankası niteliğinde olduğundan sanığın ATM’ye zarar verme eylemi, kamu malına zarar verme suçunu düzenleyen TCK 152/1-a maddesi gereği cezalandırılmalıdır (Yargıtay 9. Ceza Dairesi – Esas No: 2012/2231, Karar No: 2012/10565, Tarih: 4.10.2012).

Mala zarar verme suçu belki de en çok ve en kolay işlenen suçlardan biridir. Suçun basit şeklinin şikayete tabi olması nedeniyle birçok olay adliyeye intikal etmemektedir. Özellikle bu suçun Dolandırıcılık Suçu, Güveni Kötüye Kullanma Suçu, Hırsızlık Suçu gibi diğer suçlarla birlikte işlenmesi halinde, suçun bileşik suça dönüşüp dönüşmediği savunma veya iddia görevini üstlenen Ceza avukatı tarafından titizlikle değerlendirilmesi gerekir.


Avukat Baran Doğan Hukuk Bürosu

Paylaş
Read more!