0 212 652 15 44
Çalışma Saatlerimiz
Hafta İçi 09.00 - 18.00

Kasten Adam Öldürme Suçu Nedir?

Kasten adam öldürme suçu, daha doğru ifadesiyle insan öldürme suçu, bir başkasının hayatına kasten son verilmesidir. Kasten adam öldürme suçunun temel şekli TCK md. 81’de, nitelikli şekli de TCK md.82’de düzenlenmiş olup suç ile korunan hukuki değer kişilerin yaşam hakkıdır. İnsan yaşamına trafik kazası, iş kazası, doktor hatası vb. gibi nedenlerle taksirle son verilmesi halinde taksirle adam öldürme suçu meydana gelir. Kasten adam öldürme suçunun meydana gelebilmesi için failin bilerek ve isteyerek bir insanın yaşamına son vermesi gerekir. 5237 sayılı TCK’nın 81. Maddesine göre, kasten adam öldürmenin basit şeklinin cezası müebbet ağır hapis cezasıdır.

Kasten Adam Öldürme Suçu Kime Karşı İşlenebilir?

Kasten adam öldürme suçu, sağ doğan ve yaşayan her insan aleyhine işlenebilen serbest hareketli bir suçtur. Ana rahmindeki cenin hukuken insan olarak kabul edilmemektedir. Ana rahmindeki on haftadan fazla ceninin varlığına kasten son verilmesi halinde ancak TCK md. 99’da tanımlanan “Çocuk Düşürtme Suçu” meydana gelir. Bu nedenle, bir insanın doğduktan hemen sonra yaşam şansının az olması veya hayatta kalmayacağının kesin olması gibi şartlar olsa bile, sağ doğan bebeğin hayatına son verilmesi halinde fail kasten adam öldürmenin cezası ile cezalandırılır.

Adam öldürme suçunu işleyen kişi başka bir kimsenin hayatına son vermelidir. Kendi hayatına son verdiği takdirde, yani intihar ettiği takdirde, intihar edeni bir başka kimsenin yönlendirmesi söz konusu ise, intihara yönlendiren kişi kasten adam öldürmenin cezası ile değil, TCK md. 84 gereği “İntihara Yönlendirme” suçunun cezası ile cezalandırılır.

Kasten Adam Öldürme Suçu Nasıl İşlenir?

Kasten adam öldürme suçu, TCK’da serbest hareketli bir suç olarak tanımlandığı için hem icrai bir hareketle hem de ihmali bir hareketle işlenebilir. TCK, icrai hareketin şekli konusunda herhangi bir sınırlama getirmediğinden herhangi bir icrai hareketle insan yaşamına son verilmesi halinde fail kasten adam öldürmenin cezası ile cezalandırılır. Yani, yumrukla insan öldürmek de silahla insan öldürmek de kasten adam öldürmenin cezası ile cezalandırılır.

İhmali bir davranışla da insan öldürmek mümkündür. İhmali bir davranışla insan öldürme halinde de fail kasten adam öldürmenin cezası ile cezalandırılır.

Silahla Kasten Adam Öldürme Suçu ve Cezası

Silah kavramı, TCK uygulamasında çok geniş bir tanıma sahiptir. Silah kavramının ne anlama geldiği TCK’nın 6/1-f maddesinde açıklanmıştır. Buna göre, klasik bir şekilde tabanca, tüfek, bıçak gibi aletlerin silah kavramına dahil olduğundan kuşku yoktur. Ayrıca, suçta elverişli şekilde kullanıldığı takdirde, kalem, tırnak makası, araba anahtarı vs. gibi sınırsız sayıdaki araç silah olarak kabul edilmektedir.

Silahla kasten adam öldürmenin cezası, suçun temel şeklinin cezası olan müebbet hapis cezasıdır. Silahla veya silahsız bir şekilde insan öldürmenin temel cezası aynıdır. Silahla adam öldürme suçu, suçun temel şekli içinde mütalaa edilmektedir.

İhmal Suretiyle Adam Öldürme Suçu

İhmal suretiyle adam öldürme suçu ve cezası, TCK md. 83’te düzenlenmiştir. İhmal suretiyle bir insanın kasten ölümüne neden olunması halinde, ihmal suretiyle işlenen icrai bir suçtan bahsedilir. Bu durumda, icrai hareketle işlenebilen bir suç ihmali bir hareketle işlenmekte, ancak ihmali hareket icrai harekete eşdeğerde olduğu için fail kasten adam öldürme suçunun cezası ile cezalandırılmaktadır. İhmali bir davranışla ölüme neden olan failin kasten adam öldürme suçu nedeniyle cezalandırılabilmesi için şu koşullardan herhangi birinin tek başına varlığı yeterlidir:

  • İhmali davranışla ölüme neden olan şahsın sözleşmeden doğan bir yükümlülüğü olmasına rağmen buna aykırı olarak ihmalde bulunması: Örneğin, bir doktorun ameliyat sırasında oluşan kanamayı kasten durdurmaması veya bir bakıcının özbakım yapamayan yaşlı bir kadına günlerce yemek vermemesi.

  • İhmali davranışla ölüme neden olan kişinin yasadan kaynaklanan bir yükümlülüğe aykırı olarak ihmalde bulunması: Örneğin, Türkiye’de bu konuya örnek olarak yaşanan bir vakıada anne 2 aylık bebeğini evde yalnız bırakarak ailesinin yanına günlerce süren bir tatile gitmiş ve bebek açlıktan ölmüştür. Bu somut örnekte yasadan kaynaklanan yükümlülüğünü ihmal eden anne kasten adam öldürme suçunun cezası ile cezalandırılarak müebbet hapis cezası verilmiştir.

  • İhmali davranışla ölüme neden olan şahsın önceki hareketi başkalarının hayatı için tehlikeli bir durum yaratmasına rağmen daha sonra ihmalde bulunması: Örneğin, bir trafik kazası neticesinde çarptığı kişi yaşadığı halde olay yerinden kaçarak yaralının kan kaybından ölmesine neden olan kişi bu suç nedeniyle cezalandırılır.

Hemen belirtmek gerekir ki, failin ihmal suretiyle adam öldürme suçundan cezalandırılabilmesi için neticeyi engelleme imkanının olması gerekir. Fail, ölüm neticesinin meydan gelmesini engelleyebilecek imkana sahip olduğu halde ölüme neden olan ihmali davranışı gerçekleştirirse cezalandırılacaktır.

İhmal suretiyle (belli bir yükümlülüğün ihmali suretiyle) kasten adam öldürmenin cezası, temel ceza olarak ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine 20 yıldan 25 yıla kadar hapis cezası, müebbet hapis cezası yerine 15 yıldan 20 yıla kadar hapis cezası, diğer hallerde ise 10 yıldan 15 yıla kadar hapis cezasına hükmedilebilir. Ancak, bu ceza indirimlerini yapmak mahkemenin takdirindedir. Mahkeme olayın oluş şekli, özellikleri, failin kastının yoğunluğu vb. gibi nedenlerle hiçbir indirim yapmadan da karar verebilir. Örneğin, bebeğini evde bırakıp tatile giderek ölüme neden olan anne hakkında müebbet hapis cezası verilmiş ve bu maddede bahsedilen hiçbir indirim hükmü uygulanmamıştır.

Tasarlayarak (Taammüden) Kasten Adam Öldürme Suçu ve Cezası

Tasarlayarak (taammüden) kasten adam öldürme suçu, TCK 82/1-a maddesinde düzenlenmiş olup suçun nitelikli hallerinden en önemlisidir. Tasarlama kavramının ne olduğu kanunda açıklanmadığından kavram Yargıtay kararları ile açıklığa kavuşmuştur. Yargıtay’a göre, fail suç işleme kararı aldıktan sonra araya zaman girmesine rağmen suç işleme kararından vazgeçmeyip soğukkanlı ve planlı bir şekilde fiili işlerse tasarlayarak adam öldürme suçu işlenmiş olur.

Fail, bir kimsenin yaşam hakkını ortadan kaldırmak üzere sebatla ve koşulsuz bir şekilde karar vermiş, eylemi düşünüp planlamış, makul bir süre geçip ruhsal sakinlik gerçekleştiği halde kararından vazgeçmeyerek insan öldürme eylemini planladığı şekilde gerçekleştirmiş ise tasarlayarak adam öldürme suçu işlenmiş olur.

Tasarlayarak adam öldürme suçunun cezası, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıdır.

Canavarca Hisle ve Eziyet Çektirerek Adam Öldürme Suçu ve Cezası

Suçun bu hali TCK’nın 82/1-b maddesinde düzenlenmiştir. Canavarca his, bir insan ölümünden zevk alınmasıdır. Mağdurun ölürken acı çekmesinden failin zevk alması ve fiilini buna göre icra etmesidir. Yargıtay kararları, canavarca hissi, toplumun ortak bilincinin ve vicdanın kabul edemeyeceği vahşi bir kötülük olarak tarif etmektedir.

Eziyet çektirmek ise, mağdurun acı ve ızdırap duyması, acı çektirilerek zamana yayılmış bir şekilde mağdurun hayatına son verilmesidir.

Suçun bu nitelikli halinin cezası, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıdır.

Kan Gütme Saikiyle Adam Öldürme Suçu ve Cezası

Suçun kan gütme saikiyle işlenmesi için önceden işlenmiş bir adam öldürme suçu olması gerekir. Fail önceden bir yakınının öldürülmesine cevap olarak öldüren kişi veya kişinin yakınlarından birini öldürmesidir. Fail, kan gütme saikiyle, adeta bir görev bilinciyle hareket ederek suçu işlemektedir. TCK’nın 82/1-j maddesinde suçun bu nitelikli haline yer verilmiş olmasının nedeni, çağdışı sosyal değerlerin ortadan kaldırılmaya çalışılması olarak açıklanmaktadır.

Kan gütme saikiyle kasten adam öldürme suçunun cezası, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıdır.

“Namus Nedeniyle” ve Töre Saikiyle Adam Öldürme Suçu ve Cezası

Namus cinayeti kavramı, maalesef yargısal uygulama sorunları yüzenden oluşmuş bir kavram olup yaşam hakkının ortadan kaldırılmasında sosyal bir argüman olarak kullanılmaktadır.

Suçun bu nitelikli hali TCK’nın 82/1-k maddesinde düzenlenmiştir. Fail suçun bu halini işlerken mağdurun töreye aykırı hareket ettiği ve töre kuralları gereği mağdurun hayatına son verilmesi gerektiği düşüncesiyle hareket etmektedir. Bu nedenle töre saikiyle kasten adam öldürme suçunda TCK md. 29’da düzenlenen haksız tahrik hükümleri uygulanmaz. Töre saikiyle işlenen bu suçta, bireysel bir karardan ziyade aile, aşiret, köy vb. gibi geniş bir insan kitlesinin etkisi vardır.

Yargısal uygulamada “namus cinayeti” denilen insan öldürme şekli ile töre saikiyle insan öldürme şekli örtüşen ve ayrışan noktalara sahiptir. Yani, her “namus cinayeti” olarak adlandırılan cinayet, yargısal uygulamada töre saikiyle işlenmiş kabul edilmemektedir. Yargıtay uygulamasına göre, örneğin eşlerden birinin sadakat yükümlülüğüne aykırı hareket ederek (TMK md. 185) rızasıyla başka bir kişiyle cinsel ilişkiye girmesi ve diğer eş tarafından öldürülmesi halinde “namus cinayeti” söz konusu olduğu, failin haksız tahrik indiriminden yararlanabileceği kabul edilmektedir (Yargıtay CGK – 2011/130 karar). Yani, namus cinayeti olarak tarif edilen cinayetler kasten adam öldürme suçunun basit haliyle cezalandırılmaktadır. “Namus Cinayetinin” töre saikiyle işlendiği ispatlandığında, yani suçun bireysel bir kararla değil de daha geniş bir çevrenin kararıyla işlendiği ortaya çıktığında, namus saikiyle işlenen fiile töre saikiyle adam öldürme suçunun cezası verilmektedir. Namus cinayeti olarak adlandırılan bu insan yaşamına son verme saiki, çağdışı bir yaklaşımla ceza hukuku tarafından ödüllendirilerek uygulamada adaletsiz haksız tahrik indirimi hükümlerinin uygulanmasına neden olmaktadır.

Töre saikiyle kasten adam öldürme suçunun cezası, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıdır. Ancak, Yargısal uygulamada “namus cinayeti” olarak tarif edilen adam öldürme hallerinde suçun cezası müebbet hapis cezası olarak kabul edilmektedir.

Kamu Görevlisinin Kasten Öldürülmesi Suçu ve Cezası

Ceza hukuku uygulamasında kamu görevlisi kavramı, TCK md. 6-c maddesi esas alınarak belirlenmektedir. Buna göre kamu görevlisinin atanmış veya seçilmiş olması, geçici veya sürekli olması arasında bir fark yoktur. Buna göre bir davanın tanıkları, bilirkişiler, avukatlar, kamu görevlisi sayılmaktadır. Kuşkusuz tüm devlet memurları, belediye başkanları, il ve ilçe belediye meclis üyeleri ceza hukuku uygulamasında kamu görevlisi sayılmaktadır.

Suçun bu nitelikli halinin uygulanabilmesi için kasten adam öldürme suçunun kamu görevlisinin görevinden dolayı işlenmesi gerekir. Kamu görevlisinin görevi ile ilgili olmayan bir nedenden dolayı öldürülmesi halinde bu fıkra hükmü uygulanmaz. Kamu görevlisinin görevinden dolayı öldürülmesinin cezası, ağırlaştırılmış hapis cezasıdır.

Kasten Adam Öldürme Suçunun Gebe (Hamile) Olduğu Bilinen Şahsa Karşı İşlenmesi ve Cezası

Hamilelik, kişiyi daha savunmasız ve kendini koruma imkanından daha çok yoksun hale getirmektedir. Bu nedenle hamile kişilere karşı işlenen suçlar, TCK 82/1-f maddesiyle nitelikli suç olarak kabul edilmiştir.

Failin bu suç nedeniyle cezalandırılabilmesi için mağdurun hamile olduğunu bilmesi gerekir. Fail, mağdurun hamile olduğunu bilmiyorsa bu fıkra hükümleriyle değil, adam öldürmenin temel şekliyle cezalandırılır. Hamile bir kadını kasten öldürmenin cezası, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıdır.

Kasten Adam Öldürme Suçunun, Çocuğa veya Beden veya Ruh Bakımından Kendisini Savunamayacak Kişiye Karşı İşlenmesi ve Cezası

Çocuklar, gerek ruhsal gerekse bedensel gelişim aşamaları itibariyle yetişkinlere göre daha güçsüz ve savunmasızdırlar. TCK 82/1-e maddesi, hem çocuklara hem de beden ve ruh bakımından kendisini savunmayacak durumda olan kişilere karşı işlenen adam öldürme suçunu nitelikli hal olarak kabul etmiştir. Örneğin, yaşlı insanlar, görsel, işitsel veya ruhsal açıdan engelli insanlar beden ve ruh bakımından kendisini savunmayacak insanlardandır.

Hemen belirtmek gerekir ki herhangi bir insan da olayın özelliklerine göre beden ve ruh bakımından kendisini savunmayacak hale gelebilir. Örneğin, trafik kazası geçirerek yaralanmış bir kişinin parası alınarak öldürülmesi halinde bu madde hükümleri uygulanır. Suçun bu nitelikli halinin cezası, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıdır.

Kasten Adam Öldürme Suçunun Üstsoy veya Altsoydan Birine veya Eş veya Kardeşe Karşı İşlenmesi ve Cezası

Akrabalık ilişkisi olan kişinin öldürülmesi TCK 82/1-d maddesiyle suçun nitelikli şekli olarak kabul edilmiştir.

Altsoy ve üstsoydan kastedilen, kan akrabalığı ile oluşan ilişkidir. Yani, çocuklar, torunlar, torunların çocukları vs. altsoy; anne, baba, büyükanne, büyükbaba vs. üstsoy olarak kabul edilmektedir. Bu kişilere karşı işlenen suçlar TCK md. 82/1-d çerçevesinde değerlendirilmektedir.

Sıhri hısımlık, yani evlenme ile kazanılan akrabalık ilişkileri bu tanım içinde değildir. Evlilik dışı çocuklar bu madde kapsamında değerlendirilmemektedir, ancak evlilik dışı çocuklar Medeni Kanun’nun öngördüğü şekilde “tanıma” yolu ile tanınmışsa bu madde hükümleri uygulanır.

Maddedeki kardeş teriminden kasıt, evlilik içinde doğmuş, anne bir veya baba bir kardeşi ifade etmektedir.

Eş teriminden kasıt, Medeni Kanun gereği usulüne uygun evlenmiş olan kişilerdir. İmam nikahı bu madde kapsamında değerlendirilmemektedir.

Bu madde hükümleri çerçevesinde kasten adam öldürmenin cezası, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıdır.

Bir Suçu Gizlemek, Delillerini Ortadan Kaldırmak veya İşlenmesini Kolaylaştırmak veya Yakalanmamak Amacıyla Kasten Adam Öldürme ve Cezası

Bir suç işlenmesi halinde suçun delillerini ortadan kaldırmak veya gizlemek için insan hayatına son vermek suçun nitelikli hali olarak kabul edilmiştir. Suçun işlenmesi sürecini kolaylaştırmak veya işlendikten sonraki süreçte yakalanmamak için suç hakkında bilgi sahibi olan bir kimsenin öldürülmesi bu madde kapsamında cezalandırılacaktır.

Daha önce işlenen veya işlenmesi kolaylaştırılmaya çalışılan suçun niteliği önemli değildir. Suç, adli para cezası gerektiren basit bir suç olabileceği gibi ağır ceza gerektiren bir suç da olabilir. Önemli olan failin işlediği adam öldürme fiilinin bu suçla bağlantılı olmasıdır.

Bu madde gereği kasten adam öldürmenin cezası, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıdır.

Bir Suçu İşleyememekten Dolayı Duyduğu İnfialle Kasten Adam Öldürme Suçu ve Cezası

Bu halde fail, kasten işlemek istediği bir suç işleyemediği için öfke, kızgınlık ve hiddet içinde bir kimseyi öldürmektedir. İşlenmek istenen ilk suç ile adam öldürme suçu arasında nedensellik bağlantısı vardır. Fail ilk suçu işleyememekten dolayı öfkelenmektedir, fail haksız tahrik altında değil, kendisinden kaynaklanan bir hiddetle insan öldürmektedir.

TCK 82/1-i maddesine göre, bir suçu işleyememekten dolayı duyduğu infialle kasten adam öldürme suçu işleyen failin cezası ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasdır.

Yangın, Su Baskını, Tahrip, Batırma veya Bombalama veya Nükleer, Biyolojik veya Kimyasal Silah Kullanmak Suretiyle Kasten Adam Öldürme Suçu ve Cezası

Olağanüstü yöntemlerle adam öldürmek tüm hukuk sistemlerinde ağır ceza ile karşılanmaktadır. Yangın çıkararak mağduru öldürmek, mağdurun bindiği bir yüzen cismi su yüzeyinde batırmak, mağdurun bulunduğu yere bomba atarak öldürmek, vs. gibi haller suçun nitelikli hali olarak kabul edilmiştir.

TCK 82/1-c maddesinde düzenlenen nitelikli kasten adam öldürmenin cezası, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıdır.

Kasten Adam Öldürme Suçu ve Haksız Tahrik Ceza İndirimi

Haksız tahrik, kişinin haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işlemesi halinde ceza sorumluluğunu azaltan bir ceza indirimi nedenidir.

Haksız tahrik, TCK 29. maddede düzenlenmiştir. Eski kanun döneminde ağır haksız tahrik- hafif haksız tahrik ayrımı varken, 5237 sayılı TCK’da ağır haksız tahrik-hafif haksız tahrik ayrımı ortadan kaldırılmıştır. 5237 sayılı yeni TCK’ya göre, kişinin haksız tahrik altında kasten adam öldürme suçu işlemesi halinde haksız tahrikin derecesine, yani ağırlığına göre fail hakkında ceza indirimi yapılacaktır.

Haksız tahrikin derecesi, haksız tahrikte dengenin bozulup bozulmadığı, haksız tahrikin nitelik itibariyle ağır olup olmadığı, haksız tahrikte ilk haksız hareket kavramı sanığın savunmasını yapacak olan ceza avukatı tarafından dikkatlice değerlendirilerek savunma yapılmalıdır.

Kasten adam öldürme suçunda haksız tahrikin derecesine göre faile verilecek ceza, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine 18 yıldan 24 yıla, müebbet hapis cezası yerine 12 yıldan 18 yıla kadar hapis cezasıdır.

Kasten Adam Öldürme Suçu ve Meşru Savunma (Meşru Müdafaa)

Meşru müdafaa, diğer bir deyişle meşru savunma, kendisine veya başkasına yönelmiş haksız bir saldırıya karşı o anki durum ve imkanlarla saldırı ile orantılı bir şekilde saldırıyı engellemek için işlenen fiildir. TCK’nın 25. Maddesinde düzenlenen meşru savunma, ceza hukukunda bir hukuka uygunluk nedenidir. Saldırıyı defetmek için orantılı karşı güç kullanan kimse, meşru müdafaa hükümleri gereği cezalandırılmaktan kurtulur.

Kasten adam öldürme suçunun meşru müdafaa altında işlenmesi halinde fail cezalandırılamayacağı için, meşru savunmada saldırıya ve savunmaya ilişkin şartlar, meşru müdafaada sınırın aşılıp aşılmadığı savunmayı yapan ağır ceza avukatı tarafından titizlikle değerlendirilmelidir.

Kasten adam öldürme suçu, ister bıçakla veya herhangi bir silahla isterse silahsız işlenmiş olsun cezası en ağır olan suçlardan biridir. Bu nedenle, gerek soruşturma aşamasında gerekse kovuşturma aşamasında deliller titizlikle toplanmalı, müdahili veya sanığı savunan ceza avukatları adil yargılanma ilkelerinin somut ceza davasında uygulanmasını titizlikle gözetmelidir.


Avukat Baran Doğan Hukuk Bürosu

Paylaş
Read more!