0 212 652 15 44
Çalışma Saatlerimiz
Hafta İçi 09.00 - 18.00

Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar (KYOK) Nedir? (CMK md.172)

Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar (KYOK), diğer bir deyişle takipsizlik kararı; Cumhuriyet savcısı tarafından yürütülen soruşturma neticesinde şüpheli kişi hakkında yeterli şüphe oluşturacak delil bulunmaması nedeniyle kamu davası açılmasına gerek görülmemesini ifade eder (CMK md.172/1).

Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar (KYOK), savcının soruşturma işlemlerini sona erdirme ve soruşturma dosyasını kapatma kararı aldığını gösterir.

Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar (KYOK) Nasıl Verilir?

Savcılık şüpheli hakkında soruşturma yaparak suç işlenip işlenmediğini, suç işlenmişse şüphelinin suçun faili olup olmadığını araştırır. Savcılık, soruşturma konusu suç ile ilgili her türlü bilgi, belge, beyan veya başkaca delilleri titizlikle değerlendirerek suçun işlenip işlenmediğini araştırmalıdır. Yapılan araştırma işlemleri neticesinde şüpheli hakkında elde edilen deliller yeterli değilse, şüpheli hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar (KYOK) verilmelidir.

Bu karar, suçtan zarar gören, müşteki ve önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilmelidir. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararda; itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilmelidir. (CMK md.172-1)

Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karara (KYOK) Karşı Nereye İtiraz Edilir? (CMK md.173)

İtiraz, cumhuriyet savcılığı kararının yerinde olmadığı gerekçesiyle üst merciiye başvurulması anlamına gelmektedir.

Müşteki veya suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren 15 gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hakimliğine itiraz edebilir (CMK md.173/1). Örneğin, İstanbul Çağlayan Adliyesinde verilen bir takipsizlik kararına İstanbul Sulh Ceza Hakimliği’ne itiraz edilebilir.

Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı, bir itiraz dilekçesi verilerek itiraz edilir.

Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı verilen itiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilmelidir (CMK md.173/2).

Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karara (Takipsizlik Kararına) İtirazın Sonuçları

Sulh ceza hakimliği önüne gelen itiraz hakkında dosyada mevcut bulunan evrak üzerinde değerlendirme yapabileceği gibi karar vermek için yeni deliller toplanmasını da isteyerek soruşturmanın genişletilmesini isteyebilir. Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir.

Sulh ceza hakimliği kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, sulh ceza hakimliğinin kararını kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir (CMK md.173/3).

Sulh ceza hâkimliği, itiraz edenin itiraz gerekçelerini veya soruşturma dosyasından anlaşılan nedenlerle itirazın haklı olduğu kanaatine varırsa, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı kaldırır. Bu halde, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye vermek zorundadır.

Bazı durumlarda Cumhuriyet savcısının kamu davası açmada takdir yetkisi vardır. Örneğin, kamu davasının açılmasının ertelenmesi kurumunun uygulanması gereken hallerde Cumhuriyet savcısı takdir yetkisini kullanarak dava açmayabilir. Cumhuriyet savcısının kamu davasının açılmaması hususunda takdir yetkisini kullandığı bu gibi hâllerde Sulh Ceza Hakimliği sadece takdir hakkının yerinde kullanılıp kullanılmadığını denetler. Yoksa, takdir hakkının kullanıldığı bu hallerde yeterli şüphe olduğu gerekçesiyle Cumhuriyet savcısının kamu davası açması için karar alamaz (CMK md.173/5).

Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar (Takipsizlik) Kesinleştikten Sonra Yeniden Soruşturma Başlatılması Mümkün mü?

Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar (KYOK), itiraz edilmezse kararın tebliğinden 15 gün sonra, karara itiraz edilirse sulh ceza hakimliği tarafından itiraz başvurusunun reddedilmesi üzerine kesinleşir.

Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildikten sonra kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak yeni delil elde edilmedikçe ve bu hususta sulh ceza hâkimliğince bir karar verilmedikçe, aynı fiilden dolayı kamu davası açılamaz. (CMK md.172-2)

Ek Kovuşturmaya Yer olmadığına Dair Karar (Ek Takipsizlik Kararı) Nedir?

Savcılık birden fazla suç ile ilgili aynı dosya kapsamında soruşturma yapabilir. Örneğin, bir kişi hakkında hakaret, tehdit, şantaj, mala zarar verme, konut dokunulmazlığını ihlal, adam yaralama vb. gibi birçok suçtan aynı dosyada soruşturma yürütülmesi mümkündür. Şüpheli kişi hakkında müştekiye hakaret ve tehdit ettiğine dair tanık beyanları olmasına rağmen, şüphelinin müşteki aleyhine diğer suçları işlediğine dair adli rapor veya beyan delili yoksa; hakaret ve tehdit suçları nedeniyle iddianame düzenlenerek kamu davası açılır, diğer suçlarla ilgili ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karar (ek takipsizlik kararı) verilir.

Savcılık dava açmak için yeterli delil bulunan suçlarla ilgili şüpheli kişi hakkında iddianame düzenleyerek kamu davası açar. Kamu davası açmak için yeterli delil bulunmayan suçlarla ilgili de “ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” verilir. Ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karar, sadece ilgili kişi ve suç hakkında soruşturmanın sona erdirildiği anlamına gelir. Savcılığın soruşturmayı bir kişi ve suç hakkında sona erdiren bu işlemine “ek takipsizlik kararı” da denilmektedir.

Ek takipsizlik kararına karşı mağdur ve müştekinin, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde sulh ceza mahkemesine itiraz hakkı vardır.

Anayasa Mahkemesine ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Başvuru

Anayasa mahkemesine bireysel başvuru, tüm olağan iç hukuk yolları tüketildikten sonra yapılan bir başvurudur. Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar (takipsizlik kararı) kesinleştikten sonra hukuken başvurulacak tüm iç hukuk yolları tüketilmiş olacağından anayasa mahkemesine bireysel başvuru yapılabilir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine bireysel başvuru, anayasa mahkemesine bireysel başvurunun da olumsuz sonuçlanması halinde gidilen bir uluslararası hukuk yoludur. Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar (takipsizlik kararı) kesinleştikten sonra etkin soruşturma yapılmadığı, adil yargılanma hakkının ihlal edildiği vb. gibi birçok nedenle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvurulabilir.

Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın etkin soruşturma yapılmadan verildiğinin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmesi üzerine, kararın kesinleşmesinden itibaren üç ay içinde talep edilmesi hâlinde yeniden soruşturma açılır. (CMK/172-3)

AİHM veya anayasa mahkemesi bireysel başvuruyu kabul edip hak ihlalini tespit etse bile, savcılık kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı (KYOK) kendiliğinden kaldırarak soruşturmaya devam etmez. Savcılığın soruşturmaya kaldığı yerden devam edilebilmesi için Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararının kesinleşmesinden itibaren üç ay içinde savcılığa başvurarak talepte bulunulması gerekir.

Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar (KYOK kararı – Takipsizlik Kararı), soruşturmayı sona erdiren önemli bir karar olduğundan itiraz hakkının bir avukat vasıtasıyla kullanılması hakkın etkin bir şekilde yerine getirilmesini sağlayacaktır.


Avukat Baran Doğan Hukuk Bürosu

Paylaş
Read more!