0 212 652 15 44
Çalışma Saatlerimiz
Hafta İçi 09.00 - 18.00

Mühür Bozma (Mühür Fekki) Suçu Nedir?

Mühür bozma veya diğer bir deyişle mühür fekki suçu, ‘kasten’ işlenebilen suçlardan olup TCK 203. maddede ‘kamu güvenine karşı suçlar’ arasında düzenlenmiştir. Mühür bozma suçu, bir şeyin muhafazası veya varlığının mevcut olduğu şekilde korunması için konulan yetkili makamlar tarafından konulan mührün kaldırılması veya mührün konulma gayesine aykırı hareketler yapılmasıyla meydana gelir. Mühür bozmak, en sık işlenen hukuka aykırı fiillerden biridir. Mühür bozmak fiilinin gayesi ve saiki ne olursa olsun suçun genel kast ile işlenmesi yeterlidir.

Mühür Bozma Suçunda Kanun veya Yetkili Makamın Emrine Aykırı Hareket

Mühür bozma (fekki) suçunun oluşabilmesi için kanun veya yetkili bir makamın emri uyarınca mühürleme işlemi yapılması gerekir. Mühürleme yetkisi, belediye, kaymakamlık, valilik, sağlık bakanlığı, tarım ve ilçe müdürlüğü vb. gibi bir çok kamu kurumu tarafından kanuna dayanarak kullanılan bir yetkidir. Mühürleme yetkisi olmayan makamın mühür koyması veya kanunda mühürleme yetkisi hiçbir şekilde tanzim edilmediği halde mühürleme yapılması ve bu mührün kaldırılması halinde mühür fekki suçu oluşmaz. Örneğin, belediye imar müdürlüğünün bir yemek şirketinin üretim mahallini mühürlemesi kanuni yetkiye ve usule aykırı olduğundan, yapılan mühürleme işlemi hükümsüzdür. Mührün sökülmesi veya kaldırılması da mühür fekki suçuna vücut vermez.

Mühürleme yetkisinin kanuni dayanağı olmadan yapılan idari işlem yok hükmündedir. Yetkisiz yapılan mühürleme, suç oluşturmayacağından mührün sökülmesi halinde fail mühür bozma suçunun cezası ile cezalandırılamaz.

Mühür Fekki (Bozma) Suçu Nasıl İşlenir?

Mühür bozma suçu, iki farklı fiil ile kasten işlenebilen bir suç tipidir:

  • Mührün Kaldırılması: Yetkili makamın veya kanunun emri gereği konulan mührün kaldırılması halinde mühür fekki suçu meydana gelir. Mührün kaldırılması fiilinin, mührün sökülmesi, yırtılması, bozulması veya yakılması vb. gibi herhangi bir şekilde yapılmasının önemi yoktur.

  • Mührün Konulma Gayesine Aykırı Kullanımı: Mührün bozulması veya kaldırılması söz konusu olmadığı halde, konulma gerekçesine aykırı hareket edilmesi de suçun oluşmasına vücut verir. Örneğin, bir inşaat, yetkili makam tarafından mühürlendikten sonra, müteahhit mührü bozmadan inşaata devam etse bile mühür bozma suçu oluşur. Çünkü, bu somut olayda mührün gayesi, inşaatın hukuka aykırı bir şekilde yapılmasını engellemektir. Mührün konulma gayesine aykırı hareket ederek inşaat faaliyetine devam eden müteahhit mühür fekki suçunun cezası ile cezalandırılır.

Mühür Bozma (Fekki) Suçunun Cezası

Mühür bozma suçunun cezası, 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezası veya adli para cezasıdır (TCK md. 203). Yani, fail hakkında ya hapis cezası ya da adli para cezası verilecektir. Her iki cezanın aynı anda verilmesi mümkün değildir.

Mühür fekki suçunun cezası, hapis cezası olarak tayin edilirse, bu ceza artık adli para cezasına çevrilemez. Ancak, hükmedilen hapis cezası hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya cezanın ertelenmesi kararı verilmesi mümkündür.

Mühür bozma suçu ile ilgili etkin pişmanlık hükümleri mevcut değildir.

Mühür Bozma (Fekki) Suçu Yargıtay Kararları


  • Sanık akşam eve gittiğinde elektriğin kesik olduğunu, kendisinin de karanlıkta kalmamak için elektrik saati sayacını açıp elektriği kullandığını, kendisine mühürleme tutanağının tebliğ edilmemesi nedeniyle mühürden haberi olmadığını beyan etmiştir. Sanık, elektrik sayacını açıp kullandığına göre mühür bozma fiilini işleme kastı vardır. Bu nedenle mühür fekki suçunun cezası ile cezalandırılmalıdır (Yargıtay 21. Ceza Dairesi - Karar: 2015/5431).

  • Sanığa ait işyerinin ruhsatsızfaaliyet gösterdiği gerekçesiyle birden fazla kere mühürlendiği anlaşılmaktadır. İddianamede sanığın tek mühür bozma fiiline yer verildiği halde, farklı tarihlerdeki birden fazla mühür bozmak şeklindeki fiilleri de dahil edilerek, sanığa TCK 43. madde gereği alt sınırdan uzaklaşılarak fazla ceza verilmesi usul ve yasaya aykırıdır (Yargıtay 21. Ceza Dairesi - Karar: 2015/5109).

  • İddianame tarihine kadar işlenen birden fazla mühür fekki suçu tek bir suç oluşturur. Ancak zincirleme suç hükümleri gereği sanığa verilen cezada TCK 43. madde gereği arttırım yapılması gerekir (Yargıtay 21. Ceza Dairesi - Karar: 2015/1204)

  • B… Elektrik Dağıtım A.Ş. somut olayda elektrik saatine mühürleme işlemi yapmadan önce özelleştirilmiştir. Olay tarihinde özel hukuk tüzel kişilerine mühürleme yetkisi veren herhangi bir kanun hükmü yoktur. Yasal dayanağı olmadan özel hukuk tüzel kişisi kamusal nitelikte bir yetkiyi kullanamaz. Bu nedenle mühür sökülmüş olsa bile, özel şirket olan kurumun mühürleme yetkisi olmadığından sanığın beraatine karar verilmesi gerekir (Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 2014/6928 karar).

Mühür bozma suçu, en sık işlenen suçlardan olup savunmanın bir ceza avukatı vasıtasıyla yapılması savunma hakkının etkin kullanımı açısından yararlı olacaktır.


Avukat Baran Doğan Hukuk Bürosu

Paylaş
Read more!