0 212 652 15 44
Çalışma Saatlerimiz
Hafta İçi 09.00 - 18.00

Hayasızca Hareketler Suçu Nedir? (TCK 225)

Hayasızca hareketler suçu, diğer bir deyişle teşhircilik suçu, failin alenen cinsel ilişkide bulunması veya teşhircilik yapması ile oluşur (TCK md.225). Bu nedenle, uygulamada bu suça “alenen cinsel ilişkide bulunma suçu” veya “teşhircilik suçu” denilmektedir.

Hayasızca hareketler suçu, “Genel Ahlaka Karşı Suçlar” bölümünde düzenlenmiş olup suç ile korunmak istenen hukuki değer toplumsal ahlak ve haya duygusudur.

Hayasızca Hareketler Suçunun Unsurları

Hayasızca hareketler suçu, seçimlik hareketli bir suçtur. Seçimlik hareketlerden herhangi birisinin yapılmasıyla suç tamamlanmış olur. Hayasızca hareketler suçuna teşebbüs mümkünse de uygulamada “sırf hareket suçu” olan bu suçun teşebbüs aşamasında kalmış haline rastlanmamaktadır.

Hayasızca hareketler suçuna vücut veren seçimlik hareketler şunlardır:

  • Alenen cinsel ilişkide bulunma

  • Teşhircilik yapma.

Alenen Cinsel İlişkide Bulunma Suçu ve Cezası (TCK 225)

5237 sayılı TCK, iki kişinin karşılıklı rızayla “alenen” cinsel ilişkide bulunmasını suç olarak kabul etmektedir. Alenen cinsel ilişki karşı cinsler arasında olabileceği gibi aynı cinsler arasında da olabilir. Ceza hukukunda aleniyet; eylemin belirsiz sayıdaki kişiler tarafından işitilebilecek, görülebilecek ve algılanabilecek bir ortamda ya da çok sayıdaki kişinin öğrenmesini sağlayacak bir araçla işlenmesi anlamına gelir.

Alenen cinsel ilişki; failin cinsel arzularını tatmin etmek üzere ahlak ve nezaket kurallarına aykırı, edep duygularını inciten davranışlar sergilenmesidir. Aleniyetin varlığı için cinsel ilişkinin fiilen görülmesi veya seslerin duyulması gerekli olmayıp ‘çok sayıda insanın cinsel ilişkide bulunulduğunu öğrenmesinin olanaklı olması’ yeterlidir.

Hemen belirtelim ki; hayvanlarla alenen cinsel ilişkide bulunmak da bu suçun oluşmasına neden olur.

Alenen cinsel ilişki suçu kamuya açık alanda işlenebileceği gibi kamuya açık olmayan alanda da işlenebilir. Yargıtay uygulamasına göre şu hareketler alenen cinsel ilişkide bulunma suçunu oluşturur:

  • Kişilerin kendi özel mekanlarında işlenen fiil, tedbir alınmaması nedeniyle üçüncü kişiler tarafından görülüyorsa alenen cinsel ilişkide bulunma suçu meydana gelir. Örneğin, kendi evinde olsa bile herkesin görebileceği bir şekilde perdeleri açarak cinsel ilişkiye girmek.
  • Açık bir alanda cinsel ilişkiye girmek.
  • Arabada Cinsel İlişkide Bulunma: Arabada cinsel ilişkinin veya sevişmenin alenen cinsel ilişki suçu olarak nitelendirilmesinin nedeni, yapılan hareketin çok sayıda insan tarafından görülmesi olanağının bulunmasıdır. Yapılan hareketler hiç kimse tarafından görülmese bile görülme ihtimali varsa suç oluşur. Bu nedenle, karavanda cinsel ilişkiye girmek bu suçu oluşturmazken sıradan camlı bir arabada cinsel ilişkiye girmek bu suça vücut verir.

Uygulamada şikayet üzerine veya resen polis tarafından tutanak tutulmakta, olay tutanağına “arabada uygunsuz yakalanmaları üzerine” gibi ibarelere yer verilmektedir. Bu gibi genel nitelikli tutanaklar suçun işlendiğini ispatlamaz. Suçun ispatı açısından kolluk görevlilerinin veya çevrede bulunanların tanık olarak dinlenmesi gerekir.

Alenen cinsel ilişkide bulunma suçunun cezası; 6 aydan 1 yıla kadar hapis cezasıdır.

Teşhircilik Suçu ve Cezası (TCK 225)

Teşhircilik suçu, bir kimsenin cinsel organını veya vücudun diğer cinsel bölgelerini belirli bir kişiye yönelik olmaksızın teşhir edilmesi (gösterilmesi) ile oluşur. Teşhircilik yapma, kanunun madde gerekçesine göre ahlak temizliğine aykırı bir hareket olduğu için cezalandırılmaktadır.

Failin belirli bir kişiye karşı cinsel organını veya vücudun cinsel bölgelerini göstermesi teşhircilik suçu olarak değil, cinsel taciz suçu olarak nitelenir. Teşhircilik suçu, fiilin belirsiz sayıdaki kişiye karşı işlenmesi halinde söz konusu olur. Örneğin, cinsel organını camdan göstermek, çıplak bir şekilde sokakta gezmek.

Cinsel taciz suçu ile teşhircilik suretiyle hayasızca hareketler suçunun birlikte işlenmesi ihtimali de vardır. Bu durumda TCK m.44’teki fikri içtima kuralları gereği fail, cezası en ağır suçtan dolayı cezalandırılmalıdır. Örneğin, sokakta cinsel organını bir kimseye gösteren kişi hem cinsel taciz suçunu hem de teşhircilik suretiyle hayasızca hareketler suçunu işlemiş olur. Ancak, cinsel taciz suçunun üst sınırının cezası daha ağır olduğu için fail cinsel taciz suçu ile cezalandırılır. Vurgulamak gerekir ki, fail cinsel taciz suçunun ceza alt sınırı 3 ay, hayasızca hareketler suçunun cezası ise 6 aydır. Bu durumda faile cinsel taciz suçu nedeniyle ceza verilirken hayasızca hareketler suçunun alt sınırı olan 6 aydan daha az bir ceza verilemez. Üst sınır açısından ise cinsel taciz suçunun üst sınırı uygulanır.

Özellikle belirtelim ki; arabada öpüşmek veya sokakta sarılmak gibi fiiller teşhircilik suretiyle hayasızca hareketler suçu olarak değerlendirilemez.

Teşhircilik suçunun cezası; 6 aydan 1 yıla kadar hapis cezasıdır.

Adli Para Cezasına Çevirme, Erteleme ve Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması

Adli para cezası, işlenen bir suça karşılık hapis cezasıyla birlikte veya tek başına uygulanabilen bir yaptırım türüdür. Teşhircilik veya alenen cinsel ilişkide bulunma suretiyle hayasızca hareketler suçu nedeniyle hükmedilen hapis cezası şartları varsa adli para cezasına çevrilebilir.

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması sanık hakkında hükmolunan cezanın belli bir denetim süresi içerisinde sonuç doğurmaması, denetim süresi içerisinde belli koşullar yerine getirildiğinde ceza kararının hiçbir sonuç doğurmayacak şekilde ortadan kaldırılması davanın düşmesine neden olan bir ceza muhakemesi kurumudur. Teşhircilik veya alenen cinsel ilişkide bulunma suretiyle hayasızca hareketler suçu nedeniyle hükmedilen hapis cezası hakkında koşulları varsa hükmün açıklanmasının geri bırakılması (hagb) kararı verilmesi mümkündür.

Ceza ertelenmesi, mahkeme tarafından belirlenen cezanın cezaevinde infaz edilmesinden şartlı olarak vazgeçilmesidir. Teşhircilik veya alenen cinsel ilişkide bulunma suretiyle hayasızca hareketler suçu nedeniyle mahkum olunan hapis cezası şartları varsa ertelenebilir.

Suçun Şikayet Süresi, Zamanaşımı ve Uzlaşma

Uzlaşma, suç isnadı altındaki şahıs ile suçun mağduru olan şahsın bir uzlaştırmacı aracılığıyla iletişim kurarak anlaşmasıdır. Teşhircilik veya alenen cinsel ilişkide bulunma suretiyle hayasızca hareketler suçu, uzlaşma kapsamında olan suçlardan değildir.

Teşhircilik veya alenen cinsel ilişkide bulunma suretiyle hayasızca hareketler suçu, şikayete tabi suçlar arasında yer almadığından savcılık tarafından resen soruşturulur, bu suçlara dair herhangi bir şikayet süresi yoktur. Kamu davasına şikayetçi olarak müdahill olan herhangi bir kimse varsa bile şikayetten vazgeçme ceza davasının düşmesi sonucunu doğurmaz. Suç, dava zamanaşımı süresine riayet edilmek kaydıyla her zaman soruşturulabilir. Dava zamanaşımı, suçun işlendiği tarihten itibaren belli bir süre geçtiği halde dava açılmamış veya dava açılmasına rağmen kanuni süre içinde sonuçlandırılmamış ise ceza davasının düşmesi sonucunu doğuran bir ceza hukuku kurumudur. Hayasızca hareketler suçu nedeniyle yapılan yargılamalarda olağan dava zamanaşımı süresi 8 yıldır. Suç, bu zamanaşımı süreleri içerisinde her zaman soruşturulabilir, ancak bu zamanaşımı süreleri geçtikten sonra soruşturma yapılamaz.

Hayasızca Hareketler Suçunda Görevli Mahkeme

Teşhircilik veya alenen cinsel ilişkide bulunma suretiyle hayasızca hareketler suçu nedeniyle yargılama yapma görevi, asliye ceza mahkemesi tarafından yerine getirilir.

Hayasızca Hareketler Suçu Yargıtay Kararları


Hayasızca Hareketler ve Cinsel Taciz Suçu

Sanığın işlediği iddia ve kabul edilen, “sokakta yürümekte olan mağdureye, inşaatın camından el sallayarak gel işareti yapıp cinsel organını göstermek” biçimindeki eyleminin belli bir kişiyi hedef alması sebebiyle T.C.K.nın 105. maddesinde düzenlenen cinsel taciz suçu ve bu eylemi aleni olarak gerçekleştirmesi nedeniyle, aynı Kanunun 225. maddesinde öngörülen alenen hayasızca harekette bulunma suçlarını oluşturduğu; tek eylemle birden fazla suçun oluşmasına yol açması sebebiyle sanık hakkında T.C.K.nın 44. maddesi uyarınca fikri içtima kuralları gereğince bu suçlara dair en ağır cezayı öngören 5237 Sayılı T.C.K.nın 105. maddesinin uygulanması gerektiği ve cezanın belirlenmesi esnasında da 225. maddedeki cezanın alt sınırının 105. maddedeki cezanın alt sınırında daha fazla olması karşısında, hakkaniyet gereği 105. maddeyle belirlenen cezanın 225. maddede öngörülen cezanın alt sınırından daha az olmayacağı da gözetilerek, suç vasfında yanılgıya düşülerek cinsel taciz suçundan mahkumiyeti yerine, yazılı şekilde hayasızca harekette bulunma suçundan karar verilmesi hukuka aykırıdır (Yargıtay 14. Ceza Dairesi - Karar No.2014/156).

Hayasızca Hareketler Suçunda Teşhir Unsuru

Alkollü sanığın gece 03.15 sıralarında işlek olmayan yol kenarına sıkışması nedeniyle idrar yapma eyleminde, atılı suçun teşhir ögesinin oluşmadığı gözetilmeden, yasal ve yerinde olmayan gerekçeyle TCY.nın 225. maddesi uyarınca hayasızca hareketler suçu nedeniyle cezalandırılmasına karar verilmesi hukuka aykırıdır (Yargıtay 4.Ceza Dairesi - Karar No.2010/19861).

Cinsel Organın Teşhir Edilmesi

Sanıkla arasında dosyaya yansıyan herhangi bir husumet bulunmayan mağdurenin aşamalardaki samimi anlatımları, sanığın tevilli ikrar içeren savunması ve tüm dosya kapsamına göre olay günü sanığın umumi yolun kenarında belirli bir kişiyi hedef gözetmeksizin cinsel organını çıkartıp ihtiyacını giderdiği anlaşıldığından, mevcut haliyle eylemin 5237 sayılı TCK’nın 225/1. maddesinde düzenlenen hayasızca hareketlerde bulunma suçunu oluşturduğu gözetilerek mahkumiyetine karar verilmesi gerekirken suç vasfının tayininde yanılgıya düşülerek cinsel taciz suçu nedeniyle beraatine hükmedilmesi hukuka aykırıdır (Yargıtay 14. Ceza Dairesi - Karar: 2015/9888).

Hayasızca Hareketler Suçunun Şartları

Görevli polis memurlarının kamyonun içinde sanıkları bulduklarında sanık Y..ın üzerinde iç çamaşırı ile bulunduğu halde diğer sanık S…ın giyinik şekilde kamyonun yatak kısmında görüldüğü, sanıkların aleni olarak cinsel ilişkiye girdiklerine dair kesin ve inandırıcı herhangi bir kanıtın bulunmaması karşısında, sanıkların beraatine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde mahkûmiyetlerine hükmedilmesi hukuka aykırıdır (Yargıtay 14.Ceza Dairesi - K.2012/8686).

Teşhircilik veya alenen cinsel ilişkide bulunma suretiyle cinsel ilişki suçu; toplumdan topluma, ahlak anlayışından ahlak anlayışına göre farklı maddi unsurlara sahip bir suç tipi olarak düzenlenmektedir. Bu suç tipi ile ilgili savunmanın bir avukat vasıtasıyla yapılmasında yarar vardır.


İstanbul Avukat Baran Doğan Hukuk Bürosu

Paylaş
Read more!