0 212 652 15 44
Çalışma Saatlerimiz
Hafta İçi 09.00 - 18.00

Eğitim ve Öğretim Hakkının Engellenmesi Suçu Nedir? (TCK 112)

Eğitim ve öğretim hakkının engellenmesi suçu; cebir veya tehdit kullanılarak ya da hukuka aykırı başka bir davranışla şu fiillerin işlenmesiyle meydana gelir:

  • Devlet veya özel eğitim kurumlarının (kreşler, dil kursları, meslek kursları vb. dahil) eğitim ve öğretin faaliyetlerine engel olunması eğitim ve öğretimin engellenmesi suçunu oluşturur.

  • Bir kimsenin kişisel eğitim ve öğretim hakkının herahngi bir hareketle engellenmesi eğitim ve öğretim hakkının engellenmesi suçuna vücut verir. Örneğin, abisinin kız kardeşini tehdit ederek “kızlar okumaz, okulu bırakmasan seni öldürürüm” demesi suçun bu şeklinin oluşmasına neden olur.

  • Öğrencilerin toplu olarak oturdukları binalara veya bunların eklentilerine girilmesine veya orada kalınmasına engel olunması da eğitim ve öğretim hakkının engellenmesi suçuna vücut verir. Örneğin, özel bir okul ile aralarında yaşanan bir sorun nedeniyle okul binasına

Eğitim ve öğretim hakkının engellenmesi suçu ancak özel kastla işlenebilir. Failin, mağdurun eğitim ve öğretim hakkını ihlali bilinç ve iradesinin olması gerekir. Failde özel kast yoksa, fiilen eğitim ve öğretim engellenmiş olsa dahi suç meydana gelmez.

Basit yaralama ve tehdit, eğitim ve öğretim hakkının engellenmesi suçunun unsuru olduğundan faile bu suçlardan dolayı ayrıca ceza verilemez.

Eğitim ve öğretim hakkının engellenmesi suçu, TCK m.112’te “Hürriyete Karşı Suçlar” bölümünde düzenlenmiştir.

Eğitim ve Öğretim Hakkının Engellenmesi Suçunun Cezası (TCK 112)

Eğitim ve öğretim hakkının engellenmesi suçunun cezası şu şekildedir (TCK m.112):

(1) Cebir veya tehdit kullanılarak ya da hukuka aykırı başka bir davranışla;

  • a) Devletçe kurulan veya kamu makamlarının verdiği izne dayalı olarak yürütülen her türlü eğitim ve öğretim faaliyetlerine,

  • b) Kişinin eğitim ve öğretim hakkını kullanmasına,

  • c) Öğrencilerin toplu olarak oturdukları binalara veya bunların eklentilerine girilmesine veya orada kalınmasına,

engel olunması hâlinde, fail hakkında iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

Eğitim ve Öğretim Hakkının Engellenmesi Suçunun Nitelikli Halleri (TCK 112)

Eğitim ve öğretim hakkının engellenmesi suçu daha fazla cezayı gerektiren nitelikli halleri de vardır. Buna göre, eğitim ve öğretim hakkının engellenmesi suçunun;

  • Silahla (TCK m.119/1-a),

  • Kişinin kendisini tanınmayacak bir hale koyması suretiyle, imzasız mektupla veya özel işaretlerle (TCK m.119/1-b),

  • Birden fazla kişi tarafından birlikte (TCK m.119/1-c),

  • Var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak (TCK m.119/1-d),

  • Kamu görevinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle (TCK m.119/1-e),

İşlenmesi halinde, verilecek ceza bir kat artırılır.

Bu suçların işlenmesi sırasında kasten yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hallerinin gerçekleşmesi durumunda, ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır. (TCK m.119/2).

Adli Para Cezasına Çevirme, Erteleme ve Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması

Adli para cezası, işlenen bir suça karşılık hapis cezasıyla birlikte veya tek başına uygulanabilen bir yaptırım türüdür. Eğitim ve öğretim hakkının engellenmesi suçu gereği hükmedilecek hapis cezasının alt sınırı nedeniyle adli para cezasına çevrilemez.

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması, sanık hakkında hükmolunan cezanın belli bir denetim süresi içerisinde sonuç doğurmaması, denetim süresi içerisinde belli koşullar yerine getirildiğinde ceza kararının hiçbir sonuç doğurmayacak şekilde ortadan kaldırılması davanın düşmesine neden olan bir ceza muhakemesi kurumudur. Eğitim ve öğretim hakkının engellenmesi suçu temel hali nedeniyle hükmedilen hapis cezası hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması (hagb) kararı verilmesi mümkündür.

Ceza ertelenmesi, mahkeme tarafından belirlenen cezanın cezaevinde infaz edilmesinden şartlı olarak vazgeçilmesidir. Eğitim ve öğretim hakkının engellenmesi suçu temel hali nedeniyle hükmedilen hapis cezası hakkında erteleme hükümlerinin uygulanması mümkündür.

Suçun Şikayet Süresi, Zamanaşımı ve Uzlaşma

Uzlaşma, suç isnadı altındaki şahıs ile suçun mağduru olan şahsın bir uzlaştırmacı aracılığıyla iletişim kurarak anlaşmasıdır. Eğitim ve öğretim hakkının engellenmesi suçu, uzlaşma kapsamında olan suçlardan değildir.

Eğitim ve öğretim hakkının engellenmesi suçu, şikayete tabi suçlar arasında yer almadığından savcılık tarafından resen soruşturulur, bu suçlara dair herhangi bir şikayet süresi yoktur. Kamu davasına şikayetçi olarak müdahil olan herhangi bir kimse varsa bile şikayetten vazgeçme ceza davasının düşmesi sonucunu doğurmaz. Suç, dava zamanaşımı süresine riayet edilmek kaydıyla her zaman soruşturulabilir.

Dava zamanaşımı, suçun işlendiği tarihten itibaren belli bir süre geçtiği halde dava açılmamış veya dava açılmasına rağmen kanuni süre içinde sonuçlandırılmamış ise ceza davasının düşmesi sonucunu doğuran bir ceza hukuku kurumudur. Eğitim ve öğretim hakkının engellenmesi suçu yargılamalarında olağan dava zamanaşımı süresi 8 yıldır.

Eğitim ve Öğretim Hakkının Engellenmesi Suçunda Görevli Mahkeme

Eğitim ve öğretim hakkının engellenmesi suçu hakkında yargılama yapma görevi, asliye ceza mahkemesi tarafından yerine getirilir.

Eğitim ve Öğretim Hakkının Engellenmesi Suçu Yargıtay Kararları


Basit Kasten Yaralama Suretiyle Eğitim ve Öğretimin Engellenmesi Suçu

Sanık hakkında kamu görevlisine karşı kasten yaralama suçundan kurulan hükme yönelik temyiz taleplerinin incelenmesinde; Oluş ve kabule göre, sanığın diğer sanık ile birlikte eğitim ve öğretim hakkını engellenmek amacıyla girdiği sınıfta, öğretim görevlisi olan mağdurun eline vurmak suretiyle yaralama eyleminde bulunduğu tüm dosya içeriğinden anlaşılmakla, mağdurun kasten yaralanması eyleminin, cebir, tehdit kullanarak eğitim öğretime engel olma suçunun kanuni unsuru içinde yer aldığı gözetilmeden, sanık hakkında atılı suçtan karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması hukuka aykırıdır (Yargıtay 16. Ceza Dairesi - Karar: 2017/776).

Eğitim ve Öğretim Hakkının Engellenmesi Suçunun Unsurları

TCK’nın 112. maddesinde düzenlenen eğitim ve öğretim hakkının engellenmesi suçu ancak özel kastla işlenebilir. Failin, mağdurun eğitim ve öğretim hakkını ihlali bilinç ve iradesinin olması gerekir. Failin böyle özel bir kastı yoksa, yorum yoluyla bu suçun manevi unsurunun varlığı kabul edilemeyecektir. Sanığın, sadece kızının evde unuttuğu beslenme çantasını vermek için ders saati içinde sınıfa girmesi nedeniyle, sınıf öğretmeni olan müşteki ile tartışmasından ibaret olan eylemde, sanığın eğitim ve öğretimin engellemesi özel kastının ne şekilde gerçekleştiği açıklanıp tartışılmadan yerinde olmayan gerekçeyle mahkumiyet kararı verilmesi (Yargıtay 4. Ceza Dairesi - Karar:2017/16704).

Eğitime Ara Verilmesine Neden Olma Suçu

Olay günü B… A… İmam Hatip Lisesi’nde başörtülü öğrencilerin okula alınmaması yönündeki Valilik emrini yerine getiren okul idaresi tarafından bahçe kapıları kapatılarak derse başlanıldığı sırada, bu okulda çocukları okuyan sanıkların fikir birliği ve organize içerisinde olmadan, okula girmeyen öğrencileri ve velileri yönlendirerek slogan attırdıkları ve bahçe duvarındaki tel örgüler de kesilerek grubun okul bahçesine girmelerinin sağlandığı ve bu şekilde gelişen olayların neticesinde okulda bir süre eğitime ara verildiğinin anlaşılması karşısında, sanıkların eylemlerinin 765 sayılı (eski) TCK’nın 188/7. madde ve fıkrası delaletiyle 188/8. madde ve fıkrasında tanımlanan (eğitim ve öğretimin engellenmesi) suçu oluşturduğu kabul edilmelidir (Yargıtay 8. Ceza Dairesi - Karar : 2007/39469.

Eğitim ve öğretim hakkının engellenmesi suçu; çoğu zaman öğrencilere atfedilen bir suç olduğundan cezanın sanıkların gelecekleri üzerindeki olası etkileri nedeniyle savunmanın bir ceza avukatı tarafından yapılmasında yarar vardır.


İstanbul Avukat Baran Doğan Hukuk Bürosu

Paylaş
Read more!