Çalışma Saatlerimiz
Hafta İçi 09.00 - 18.00

AİHS’e EK 16 Nolu Protokolün Kapsamı Nedir?

Av. Ramazan Demir1 - Av. Benan Molu2

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ile sözleşmeye (AİHS) Ek 16 nolu protokolü imzalayarak iç hukukundaki onay sürecini yerine getiren ülkelerin yüksek mahkemeleri arasında ‘mahkemelerarası yargısal diyalog’ (judicial dialogue) prosedürü 1 Ağustos 2018 tarihinde uygulanmaya başlanacaktır.

2 Ekim 2013 tarihinde Avrupa Konseyi üyesi devletlerin imzasına açılan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne (AİHS) Ek 16 Numaralı Protokol, Arnavutluk, Ermenistan, Estonya, Finlandiya, Gürcistan, Litvanya, Slovenya, Ukrayna, San Marino ve son olarak 12 Nisan 2018 tarihinde Fransa’dan oluşan on taraf devletin ek protokolü imzalayıp onaylamasının ardından 1 Ağustos 2018 tarihinde yürürlüğe girecektir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Büyük Dairesi’ndeki beş hakimden oluşacak bir heyet, gerekçeleriyle birlikte, yerel mahkemelerden gelecek taleplere karşı tavsiye niteliğinde görüş sunabilecek. Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiseri’nin, ilgili taraf devletin ve Mahkeme başkanının isteği doğrultusunda başka bir taraf devlet ya da ilgili kişinin Büyük Daire önünde görülecek bu duruşmada hazır bulunma ve yazılı olarak görüşlerini sunma imkanı da olacaktır.

Ek 16 Numaralı Protokol’e göre, taraf devletlerin yüksek mahkemeleri, önlerinde olan davalara ilişkin dava konusu ve yasal düzenlemelerle ilgili gerekli ve yeterli bilgileri verdikten sonra AİHS’de ve Sözleşme’ye ek protokollere göre inceleyecek olan Büyük Daire heyeti, bu görüş talebini kabul edebilecek ya da reddedebilecek. Heyetin bu talebi kabul etmesi halinde düzenlenen hak ve özgürlüklerin söz konusu davaya uygulanması ya da bu doğrultuda yorumlanması için Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından görüş bildirilebilecektir.

‘Mahkemelerarası yargısal diyalog’ (judicial dialogue) sürecini başlatmak amacıyla Mahkeme (AİHM) tarafından verilecek bu görüş tamamen tavsiye niteliğinde olacak ve herhangi bir bağlayıcılığı olmayacaktır.

Türkiye, 16 Numaralı Ek Protokolü 20 Aralık 2013 tarihinde imzalamıştı ancak henüz onaylamadı. Bu nedenle Türkiye’deki yüksek mahkemeler için henüz böyle bir imkan bulunmuyor. Ancak, protokol Türkiye açısından da uygulanmaya başlandığında Yargıtay, Danıştay, Anayasa Mahkemesi gibi yüksek mahkemeler AİHM’den danışma görüşü isteyebilecektir.


İstanbul Avukat Baran Doğan Hukuk Bürosu

  1. Avukat Ramazan Demir, İstanbul’da serbest avukatlık yapmaktadır. 

  2. Avukat Benan Molu, İstanbul’da serbest avukatlık yapmaktadır. 

Web sitemizdeki tüm makale ve içeriklerin telif hakkı Av. Baran Doğan’a aittir. Tüm makaleler hak sahipliğinin tescili amacıyla elektronik imzalı zaman damgalıdır. Sitemizdeki makalelerin kopyalanarak veya özetlenerek izinsiz bir şekilde başka web sitelerinde yayınlanması halinde hukuki ve cezai işlem yapılacaktır. Avukat meslektaşların makale içeriklerini dava dilekçelerinde kullanması serbesttir.

Soru ve Yorumlar İçin Uyarı

Hukuki sorunlara dair her türlü görüş, yorum ve sorularınız hukuk forumu bölümünde cevaplanmaktadır: Hukuk Forumu

Paylaş
Read more!