Çalışma Saatlerimiz
Hafta İçi 09.00 - 18.00

TCK Madde 291 Başkası Yerine Ceza İnfaz Kurumuna veya Tutukevine Girme Suçu

Son güncelleme: 21 Ağustos 2026

Başkası Yerine Ceza İnfaz Kurumuna veya Tutukevine Girme Suçu

TCK Madde 291

(1) Kendisini, bir hükümlünün veya tutuklunun yerine koyarak ceza infaz kurumuna veya tutukevine giren kimseye altı aydan iki yıla kadar hapis cezası verilir.



TCK Madde 291  Başkası Yerine Ceza İnfaz Kurumuna veya Tutukevine Girme Suçu

TCK Madde 291 Gerekçesi

Madde, kendisini hükümlü veya tutuklunun yerine koyarak, onun yerine ceza infaz kurumuna veya tutukevine girmeyi cezalandırmaktadır.


TCK 291 (Başkası Yerine Ceza İnfaz Kurumuna veya Tutukevine Girme Suçu) Emsal Yargıtay Kararları


Yargıtay 8. Ceza Dairesi 2019/12712 E. , 2019/11890 K.

  • TCK 291
  • Kardeşine ait kimlik bilgilerini kullanarak otelde kaldığı sırada, kolluk görevlilerince yakalanarak ceza infaz kurumuna gönderilen kişi "başkası yerine ceza infaz kurumuna veya tutukevine girme" suçu işlemiş olmaz.

Başkası yerine ceza infaz kurumuna veya tutukevine girme suçu, failin kendisini bir hükümlü veya tutuklunun yerine koyarak, ceza infaz kurumu veya tutukevine girmesi ile oluşmaktadır. Birinci hareket failin kendisini bir hükümlü veya tutuklunun yerine koyması, ikinci hareket ise, ceza infaz kurumu veya tutukevine girmektir. ... kendisini tutuklanan kişinin yerine koymalı ve bu kararın infazı amacıyla tutukevine konulmalıdır. Somut olayda, sanığın, kardeşi ...'e ait kimlik bilgilerini kullanarak otelde kaldığı sırada, kolluk görevlilerince yakalanarak ceza infaz kurumuna gönderildiği anlaşılmakla, unsurları itibariyle oluşmayan suçtan beraati yerine yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi, bozma nedenidir.


Yargıtay 8. Ceza Dairesi 2019/772 E. , 2020/11558 K.

  • TCK 291
  • Yakalanarak cezaevine konulduktan sonra cezaevinde başkasının cezasını infaz eden kişi ceza infaz kurumuna veya tutukevine girme suçunu oluşturur.

Oluşa ve tüm dosya kapsamına göre; 26/04/2013 tarihinde Diyarbakır ili Ergani ilçesinde uyuşturucu madde ile yakalanması nedeniyle hakkında başlatılan soruşturmada şikayetçinin kimlik bilgilerini kullanan ve tutuklanan sanığın cezaevinde bulunduğu sırada şikayetçi hakkında Serik 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2012/331 Esas, 2012/560 Karar sayılı ilamı uyarınca verilen hapis cezalarının 5 aylık bir kısmını da şikayetçi adına infaz etmek suretiyle gerçekleşen eyleminin TCK.nın 291. maddesinde düzenlenen başkası yerine ceza infaz kurumuna veya tutukevine girme suçunu oluşturduğu gözetilmeden, suç vasfında yanılgıya düşülerek yazılı şekilde hükümler kurulması, bozma nedenidir.


Yargıtay 11. Ceza Dairesi 2019/10080 E. , 2023/6148 K.

  • TCK 291
  • Kardeşi yerine denetimli serbestlik tedbirini hukuka aykırı bir şekilde yerine getiren kişi TCK m.291'deki suçu işlemiş olmaz.

Başkası yerine ceza infaz kurumuna veya tutukevine girme suçundan kurulan hüküm yönünden; başkası yerine ceza infaz kurumuna veya tutukevine girme suçunun oluşabilmesi için; failin kendisini, bir hükümlünün veya tutuklunun yerine koyarak onun ismiyle ceza infaz kurumuna veya tutukevine girmesi gerektiği; somut olayda; temyiz dışı sanık ...'un, kardeşi olan sanık ... yerine denetimli serbestlik tedbirini yerine getirmek için Yıldırım Kaymakamlığı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfında 30.03.2015 tarihinden itibaren çalışmaya başladığı, hapis cezasına ilişkin yakalama kararı çıkarılıp yakalandığında temyiz dışı sanık ...'un gerçek kimliğinin ortaya çıktığı şeklinde gerçekleşen olayda, sanığın herhangi bir ceza infaz kurumu veya tutukevine girmediği anlaşıldığından yüklenen suçun unsurlarının oluşmadığı gözetilmeden beraati yerine yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi, bozma nedenidir.


YARGITAY 16. CEZA DAİRESİ Esas : 2015/4908 Karar : 2015/3780 Tarih : 9.11.2015

  • TCK 291. Madde

-Başkası Yerine Ceza İnfaz Kurumuna veya Tutukevine Girme Suçu

I) Olay: ... Asliye Ceza Mahkemesinin 20.11.2014 tarih 2014/502 esas ve 2014/651 sayılı kararıyla hükümlü ...'un, hükümlü veya tutuklunun kaçması suçundan TCK'nın 292/1 ve 62. maddeleri uyarınca 5 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, verilen cezanın TCK'nın 58/6-7. maddesi gereğince mükerrirlere özgü infaz rejimine göre infaz edilmesine ve cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbirinin uygulanmasına karar verdiği, temyiz edilmeyen hükmün 28.11.2014 tarihinde kesinleştiği tespit edilmiştir.

II) Kanun yararına bozma istemine ilişkin uyuşmazlığın kapsamı:

Hükümlü ... hakkında TCK'nın 293. maddesinin düzenlenen etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanma koşullarının bulunup bulunmadığına ilişkindir. III) Hukuksal Değerlendirme:

TCK'nın 291. maddesinin 1.fıkrasında; ''Tutukevinden, ceza infaz kurumundan veya gözetimi altında bulunduğu görevlilerin elinden kaçan tutuklu veya hükümlü hakkında altı aydan bir yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.'' şeklinde, TCK'nın 293. maddesinde; ''tutuklu veya hükümlünün, kaçtıktan sonra etkin pişmanlık göstererek kendiliğinden teslim olması halinde, kaçtığı günden itibaren teslimin gerçekleştiği güne kadar geçen süre dikkate alınarak, verilecek cezanın altıda beşinden altıda birine kadarı indirilir. Ancak, kaçma süresinin altı ayı geçmesi halinde cezada indirim yapılmaz.'' şeklinde hükümlere yer verilmektedir.

İncelenen dosyada, ... Açık Ceza İnfaz Kurumunda başka bir suçtan hükümlü bulunan ...'un, kurumun bahçe duvarından atlayarak kaçtığı, iki gün sonra 21.06.2014 tarihinde ... Yeni Mahalle ... Polis Merkezi Amirliğine kendiliğinden gelerek teslim olduğu, ceza infaz kurumundan kaçması nedeniyle hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 27.06.2014 tarih 2014/737 esas sayılı ve 18.07.2014 tarih ve 2014/815 esas sayılı iddianamelerle hükümlü veya tutuklunun kaçması suçundan dava açıldığı, birleştirme kararı veren ... Asliye Ceza Mahkemesi 20.11.2014 tarih 2014/502 esas ve 2014/651 sayılı kararıyla, hükümlü ...'un, TCK'nın 292/1 ve 62. maddeleri uyarınca 5 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verdiği anlaşılmıştır.

Hükümlü ...'un firar ettikten iki gün sonra kendiliğinden gelerek teslim olduğundan etkin pişmanlık hükmünün yasal şartlarının oluştuğu, bu sebeple hükümlü hakkında etkin pişmanlık hükmünün uygulanması ve tayin olunan cezasından TCK'nın 293. maddesi uyarınca makul ve hakkaniyete uygun bir oran belirlenerek indirim yapılması gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması kanuna aykırılık teşkil etmektedir.

Bu itibarla haklı sebeplere dayanan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

IV) Sonuç ve karar: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının istemi yerinde ve CMK'nın 309/4-d maddesi kapsamında olduğu görüldüğünden, ... Asliye Ceza Mahkemesinin 20.11.2014 tarih 2014/502 esas ve 2014/651 sayılı kararının CMK'nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA,

2- Bozma nedenine göre uygulama yapılarak, hükmün 2. fıkrasının ''2- Sanığın kaçtıktan sonra etkin pişmanlık göstererek kendiliğinden teslim olması nedeniyle kaçtığı süre de dikkate alınıp TCK'nın 293 madde gereğince verilen cezada 5/6 oranında indirim yapılarak 1 AY HAPİS CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA,

Sanığın duruşmadaki sakin ve saygılı tutumu nedeniyle lehine takdiri indirim nedeni kabul edilerek cezasında, TCK'nın 62. maddesi gereğince 1/6 oranında indirim yapılarak 25 GÜN HAPİS CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA,'' şeklinde değiştirilmesine,

Hükmün diğer kısımlarının aynen bırakılmasına, infazın buna göre yapılmasına, dosyanın gereği için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 09.11.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.


YARGITAY 9. CEZA DAİRESİ Esas : 2013/9285 Karar : 2014/5694 Tarih : 8.05.2014

  • TCK 291. Madde

  • Başkası Yerine Ceza İnfaz Kurumuna veya Tutukevine Girme

Gerekçeli karar başlığında suç tarihinin 23.11.2007 yerine 11.12.2007 olarak yazılması mahallinde düzeltilebilir maddi hata kabul edilmiştir.

Sanığın, Kartal 2. İcra Ceza Mahkemesinin 2006/1944 Esas sayılı dosyasından, mal beyanında bulunmama suçu nedeniyle ağabeyi olan Ferdi hakkında hükmolunan cezanın infazı amacıyla, kendisini Ferdi olarak tanıtıp 23.11.2007 tarihinde Kartal H Tipi Ceza İnfaz Kurumuna girdiği ve 03.12.2007'de tahliye olduğu anlaşılmakla; eyleminin TCK'nın 291. maddesinde düzenlenen "Başkası yerine ceza infaz kurumuna veya tutukevine girme" suçunu oluşturduğu, hukuki durumunun buna göre tayin ve takdiri gerektiği gözetilmeden suç vasfında yanılgıya düşülerek yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kabule göre de;

Sanık hakkında tayin olunan 1 ay hapis cezasından, TCK'nın 270/1-son cümlesi gereğince 3/4 oranında indirim yapılırken, "7 gün" yerine, hesap hatası sonucu "12 gün" hapis cezasına hükmedilmesi neticesinde, sonuç cezanın "5 gün karşılığı 100.00TL adli para cezası" yerine, "10 gün karşılığı 200.00TL adli para cezası" olarak fazla ceza tayini,

SONUÇ : Kanuna aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu sebeplerden dolayı BOZULMASINA, 08.05.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.


UYARI

Web sitemizdeki tüm makale ve içeriklerin telif hakkı Av. Baran Doğan’a aittir. Tüm makaleler hak sahipliğinin tescili amacıyla elektronik imzalı zaman damgalıdır. Sitemizdeki makalelerin kopyalanarak veya özetlenerek izinsiz bir şekilde başka web sitelerinde yayınlanması halinde hukuki ve cezai işlem yapılacaktır. Avukat meslektaşların makale içeriklerini dava dilekçelerinde kullanması serbesttir.

Makale Yazarlığı İçin

Avukat veya akademisyenler hukuk makalelerini özgeçmişleri ile birlikte yayımlanmak üzere avukatbd@gmail.com adresine gönderebilirler. Makale yazımında konu sınırlaması yoktur. Makalelerin uygulamaya yönelik bir perspektifle hazırlanması rica olunur.